Longimanus

Najpewniejsze miejsce na spotkanie longimanusa to egipskie Głębokie Południe: Elphinstone Reef koło Marsa Alam we wrześniu-listopadzie oraz Wyspy Braci (Brothers Islands) od maja do grudnia, gdzie ten rekin oceaniczny krąży tuż pod powierzchnią wody, czasem podpływając na 20-50 cm do nurka. Drugie pewne miejsce leży po drugiej stronie Atlantyku: Cat Island na Bahamach, gdzie od maja do czerwca płytkie, spokojne wody nad otwartym oceanem dają fotografom bliski kontakt z tym gatunkiem.

Żarłacz białopłetwy oceaniczny (longimanus) z białymi końcami płetw, w otoczeniu ryb-pilotów - zdjęcie poglądowe
Fot. Johan Lantz, Malmö SWEDEN, CC BY-SA 3.0 · źródło

Gdzie i kiedy

MiejsceKiedyUwagi
Egipt: Elphinstone Reef (Marsa Alam)wrzesień-listopadWąska rafa ma stromą ścianę schodzącą do około 40 m; longimanusy krążą przy Southern Plateau, najczęściej w popołudniowych zanurzeniach.
Egipt: Wyspy Braci, Brothers Islands (Głębokie Południe)maj oraz wrzesień-grudzień, szczyt październik-listopadRafa jest dostępna wyłącznie z liveaboardu; prąd rozbija się wokół wysp, co ułatwia obserwację krążącego rekina.
Egipt: Złoty Trójkąt (Elphinstone, Brothers, Daedalus)wrzesień-listopadRekiny białopłetwe oceaniczne krążą tu przy oceanicznych rafach Złotego Trójkąta, najczęściej jesienią; Elphinstone jest dostępny z day boatu, Brothers i Daedalus z liveaboardu.
Egipt: Daedalus Reef (Głębokie Południe)wrzesień-grudzieńTo odosobniona rafa na otwartym morzu; longimanusy bywają widziane także tuż pod zakotwiczonym liveaboardem.
Egipt: Rocky Island i Zabargad (Głębokie Południe)listopadTo najdalej wysunięte na południe rafy Morza Czerwonego; longimanusy bywają tu szybsze i śmielsze niż przy Elphinstone.
Bahamy: Cat Islandmaj-czerwiecTo spokojna, przejrzysta woda nad otwartym oceanem; rekiny trzymają się blisko powierzchni, co ułatwia zdjęcia i nurkowanie na płytkim profilu.

Longimanus, po łacinie Carcharhinus longimanus, osiąga średnio około 2,7 metra długości, maksymalnie do 3,96 m, przy masie dochodzącej do 167 kg. Rozpoznasz go po długich, zaokrąglonych płetwach piersiowych i wysokiej płetwie grzbietowej, obu zakończonych charakterystycznymi białymi plamami na tle szaro-brązowego grzbietu i jasnego brzucha. To gatunek pelagiczny, żyjący na otwartym oceanie w strefie tropikalnej i subtropikalnej między 45°N a 43°S, najczęściej w górnych 150 metrach wody, choć potrafi schodzić głębiej.

Pod wodą longimanus porusza się powoli, ale bez wahania podpływa blisko: bywa, że mija nurka w odległości 20-50 centymetrów, najczęściej zachodząc od tyłu. Rano trzyma większy dystans, po południu robi się śmielszy, a wraz z zapadającym zmrokiem jego instynkt łowiecki wyraźnie się wzmaga. Towarzyszą mu często ryby pilotujące, które płyną tuż przy jego pysku. Historycznie był opisywany jako jeden z najliczniejszych dużych drapieżników oceanu, dziś jego populacja spadła globalnie o około 98% w ciągu ostatnich trzech pokoleń, co dało mu status gatunku krytycznie zagrożonego na Czerwonej Liście IUCN.

Egipskie Głębokie Południe to dziś jedno z najpewniejszych miejsc na spotkanie z tym rekinem: wąska, stroma ściana Elphinstone Reef schodzi do około 40 metrów i przyciąga longimanusy od września do listopada, a dostępne wyłącznie z liveaboardu Wyspy Braci, Daedalus Reef, Rocky Island i Zabargad wydłużają sezon aż do grudnia. Przy Rocky Island i Zabargad rekiny bywają szybsze i śmielsze niż przy Elphinstone. Po drugiej stronie Atlantyku, na Cat Island na Bahamach, longimanusy pojawiają się od maja do czerwca w spokojnej, przejrzystej wodzie nad otwartym oceanem, trzymając się blisko powierzchni.

Samica rodzi żywe młode po ciąży trwającej około roku, w miocie od 6 do 15 sztuk o długości 60-75 cm, a dojrzałość płciową osiąga w wieku 6-7 lat. To wolne tempo rozmnażania, w połączeniu z presją połowową na płetwy i mięso, tłumaczy tak dramatyczny spadek liczebności gatunku w ostatnich dekadach.

Artykuły

Najczęstsze pytania

Gdzie najłatwiej spotkać longimanusa pod wodą?

Najpewniej na egipskim Głębokim Południu: Elphinstone Reef koło Marsa Alam we wrześniu-listopadzie oraz Wyspy Braci, Daedalus Reef, Rocky Island i Zabargad od września do grudnia. Poza Morzem Czerwonym dobrym miejscem jest Cat Island na Bahamach od maja do czerwca, gdzie rekiny trzymają się blisko powierzchni nad otwartym oceanem.

Kiedy najlepiej jechać nurkować z longimanusem?

W Egipcie szczyt sezonu przypada na wrzesień-grudzień, z największym prawdopodobieństwem spotkań w październiku-listopadzie, choć przy Brothers Islands rekiny pojawiają się także w maju. Na Cat Island na Bahamach sezon nurkowy z tym gatunkiem trwa od maja do czerwca.

Jak głęboko trzeba nurkować, żeby spotkać longimanusa?

Niekoniecznie głęboko: longimanus to gatunek pelagiczny, który najczęściej krąży tuż pod powierzchnią wody, nawet nad dnem sięgającym setek metrów. Przy Elphinstone Reef ściana schodzi do około 40 m, a przy Brothers Islands typowe profile mieszczą się w zakresie 25-40 m, ale sam rekin bywa widziany już w pierwszych metrach zanurzenia.

Czy longimanus jest niebezpieczny dla nurków?

To gatunek uznawany za jeden z bardziej śmiałych wobec ludzi: podpływa blisko, czasem na 20-50 cm, i najczęściej zbliża się od tyłu, a jego drapieżny instynkt nasila się wraz z zapadającym zmrokiem. Wymaga to od nurka stałej kontroli pozycji w wodzie i unikania nurkowań o zmierzchu bez doświadczonego przewodnika, ale sam gatunek nie jest agresywny bez powodu.

Czym różni się longimanus od rekina białopłetwego rafowego?

Longimanus (Carcharhinus longimanus) to gatunek pelagiczny, otwartego oceanu, osiągający średnio około 2,7 m długości, maksymalnie do 3,96 m, z charakterystycznie długimi, zaokrąglonymi płetwami piersiowymi i grzbietową zakończonymi białymi plamami. Rekin białopłetwy rafowy (Triaenodon obesus) jest mniejszy, trzyma się płytkich wód przyrafowych i ma smuklejszą sylwetkę, więc mimo podobnej nazwy to zupełnie inne zwierzęta.

Czy spotkanie z longimanusem jest gwarantowane?

Nie, to dziki, migrujący drapieżnik pelagiczny, więc żadne miejsce nie daje stuprocentowej pewności. Populacja gatunku spadła globalnie o około 98% w ciągu ostatnich trzech pokoleń, co dodatkowo zmniejsza szansę na spotkanie poza sprawdzonymi sezonami i lokalizacjami takimi jak Głębokie Południe Egiptu czy Cat Island.

Źródła