Santa Maria
Santa Maria to najcieplejsza i najbardziej nasłoneczniona wyspa Azorów, zwana Wyspą Słońca (Ilha do Sol), na południowym skraju archipelagu. Sezon nurkowy trwa od czerwca do października, gdy woda ma średnio około 23°C; główną atrakcją jest stanowisko Ambrósio (Baixa do Ambrósio), chroniona rafa 3 mile morskie od północnego wybrzeża, gdzie latem agregują się dziesiątki mobul (Mobula tarapacana), a w lipcu i sierpniu bywają rekiny wielorybie. Z Santa Marii wypływa się też na odległe, chronione stanowiska Formigas i Dollabarat, 20-30 mil morskich na południowy wschód, gdzie żyją żółwie karetta (Caretta caretta), grupery i ławice ryb pelagicznych. Wyspa ma cztery morskie rezerwaty przyrody (Ambrósio, Pedrinha, Baixa da Maia, Ilhéu da Vila) oraz jedyne na Azorach białe piaszczyste plaże.


Kiedy nurkować
| Miesiąc | Temperatura wody | Widoczność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Czerwiec-Październik | ok. 23°C | 15-40 m | Sezon nurkowy na Santa Marii: najcieplejsza i najbardziej nasłoneczniona wyspa archipelagu. Przy dobrej pogodzie łodzie wypływają też na odległe stanowiska Formigas i Dollabarat. |
| Lipiec-Październik | powyżej 22°C | 20-30 m | Szczyt agregacji mobul (Mobula tarapacana) przy stanowisku Ambrósio, 3 mile morskie od północnego wybrzeża wyspy; w lipcu i sierpniu dochodzą rekiny wielorybie. |
Poza nurkowaniem
Vila do Porto, stolica wyspy, była pierwszą osadą całego archipelagu Azorów: zasiedlona w XV wieku przez ludzi Gonçalo Velho Cabrala. Wąskie, brukowane uliczki starówki prowadzą do fortu Forte de São Brás, strzegącego niegdyś portu, dziś punktu widokowego nad zatoką.
Najwyższy punkt wyspy, Pico Alto (590 m n.p.m.), obchodzi szlak PRC02 SMA: pętla 6,2 km, około dwie godziny marszu, z panoramą całej Santa Marii. Po drodze warto zboczyć do Barreiro da Faneca, czerwonej pustyni Azorów: lawa i popiół wulkaniczny dają krajobraz bardziej marsjański niż atlantycki.
Praia Formosa, jedna z niewielu jasnych piaszczystych plaż Azorów, leży kilka kilometrów na wschód od Vila do Porto, na tym samym, południowym wybrzeżu: dobre miejsce na dzień odpoczynku między nurkowaniami, z wodą spokojniejszą niż przy stanowiskach nurkowych.
Co zobaczysz pod wodą
Wyprawy do tego regionu (0)
Powiązane artykuły
- Azory nurkowanie: dla kogo jest Atlantyk z mantamiPrzewodniki po kierunkach
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej nurkować na Santa Marii?
Sezon nurkowy trwa od czerwca do października, kiedy woda ma średnio około 23°C, najcieplej ze wszystkich wysp Azorów. Szczyt agregacji mobul przy stanowisku Ambrósio przypada na lipiec-październik, a rekiny wielorybie bywają widywane w lipcu i sierpniu.
Co to jest Ambrósio?
Baixa do Ambrósio to chroniona rafa 3 mile morskie od północnego wybrzeża Santa Marii, jedno z czterech morskich rezerwatów przyrody wyspy. Większość nurków zostaje na linii kotwicznej między 5 a 15 metrami, gdzie kręcą się dziesiątki mobul (Mobula tarapacana) i ławice ryb pelagicznych; dla bardziej doświadczonych nurków dno rafy schodzi do około 46 metrów.
Jak dojechać na Santa Marię?
Wyspa ma własne lotnisko, Vila do Porto (SMA), z lotami krajowymi z São Miguel (João Paulo II, Ponta Delgada) trwającymi około 30 minut oraz połączeniami przez Lizbonę lub Porto. Latem między São Miguel a Santa Marią kursują też promy.
Jaki poziom nurkowy jest potrzebny na Santa Marii?
Ambrósio bywa dostępne nawet dla mniej doświadczonych nurków i snorkelerów, bo główna fauna trzyma się płycizny 5-15 metrów, choć zdarzają się umiarkowane do silnych prądy. Na odległe stanowiska Formigas i Dollabarat centra nurkowe wymagają doświadczenia: dobrej kontroli pływalności i pewności w silniejszym prądzie, bo trasa prowadzi daleko od portu schronienia.
Co można zobaczyć pod wodą na Santa Marii?
Przy Ambrósio dziesiątki mobul (Mobula tarapacana), rzadziej mantę oceaniczną (Manta birostris), duże ławice barakud i tuńczyków, a w lipcu i sierpniu rekiny wielorybie. Na Formigas i Dollabarat dochodzą żółwie karetta (Caretta caretta), grupery i inne gatunki rekinów.
Czym Santa Maria różni się od reszty Azorów?
To najcieplejsza i najbardziej nasłoneczniona wyspa archipelagu, zwana Wyspą Słońca (Ilha do Sol), z jedynymi na Azorach białymi piaszczystymi plażami. Ma też najbliższy dostęp do dwóch odległych stanowisk, Formigas i Dollabarat, 20-30 mil morskich na południowy wschód od wyspy.
Gdzie przy Santa Marii można spotkać żółwie?
Żółwie karetta (Caretta caretta) dokumentowane są przy rezerwacie Formigas, do którego wypływa się łodzią z Santa Marii.
Źródła
- PADI: Diving Santa Maria Island - sezon czerwiec-październik, średnia temperatura wody 23°C, stanowiska Ambrosio/Dollabarat/Formigas, dojazd przez lotnisko Vila do Porto (SMA) i loty z São Miguel
- Mantamaria Dive Center: Diving Spots on Santa Maria Island - Baixa do Ambrósio 3 mile morskie od północnego wybrzeża, głębokość 5-15 m na linii kotwicznej i ok. 46 m przy dnie, jedyne na Azorach białe piaszczyste plaże, złoża skamieniałości morskich
- Haliotis Dive Center: Dollabarat & Formigas - rezerwat morski, zakaz połowów, wrak Olympia, widoczność 30-50 m, cztery rezerwaty Santa Marii (Pedrinha, Ambrósio, Baixa da Maia, Ilhéu da Vila)
- Haliotis Dive Center: wycieczka nurkowa Ambrósio - jeden z czterech rezerwatów przyrody Santa Marii, mobule widywane w dużej liczbie wraz z rybami pelagicznymi
- Azores Scuba Diving (oficjalna turystyka Açores): Santa Maria - wyspa zwana 'Island of Sun', powierzchnia ponad 90 km², populacja ok. 5000, rafa Ambrósio 3 mile od brzegu, rekiny wielorybie latem, Formigas i Dollabarat ok. 20 mil morskich od wyspy
- Scubago: stanowisko Ambrósio - woda powyżej 22°C od lipca do października, ponad 90% szans na spotkanie dużych mobul (czasem ponad 30 osobników), gatunki (rekiny wielorybie, barakudy, tuńczyki, ostroboki)
- X-Ray Magazine: Santa Maria - Spectacular Diving in the Azores - Ambrósio jako chroniony obszar morski z systemem okien czasowych dla łodzi, projekt znakowania mobul i mant Jorgego Fontesa, rekiny wielorybie w lipcu-sierpniu, szczyt sezonu lipiec-wrzesień
- DiveJourney: przewodnik po stanowisku Formigas - lista gatunków w tym żółw karetta (Caretta caretta), sezon czerwiec-wrzesień, głębokość 8-50 m
- Wikipedia PL: Santa Maria (wyspa na Azorach) - powierzchnia 97,18 km², ludność 5511 (2003), najwyższy szczyt Pico Alto (590 m n.p.m.), stolica gminy Vila do Porto, pierwsza odkryta wyspa Azorów (1427)
- Wikidata: Santa Maria Island (Q217262) - wyspa na Azorach, Portugalia
- Azores Getaways: What to do in Santa Maria - Vila do Porto, pierwsza osada Azorów, fort Forte de São Brás, plaża Praia Formosa
- Futurismo: Pico Alto - szlak PRC02 SMA, pętla 6,2 km, ok. 2 godziny marszu, punkt widokowy
- byacores.com: Barreiro da Faneca - czerwona pustynia Azorów, lawa i popiół wulkaniczny




