Floryda
Florida Keys, łańcuch wysp na południu Florydy o długości 127 mil (204 km), dzieli wody Atlantyku od Zatoki Meksykańskiej i kryje jedyną żywą rafę koralową kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. W Key Largo od 1963 roku działa John Pennekamp Coral Reef State Park, pierwszy podwodny park stanowy w USA, a wody od Key Largo po Dry Tortugas chroni od 1990 roku Florida Keys National Marine Sanctuary, siedlisko niemal 6000 gatunków morskich. Nurkuje się tu na żywej rafie, między innymi na Molasses Reef (1,8-18 m), i na wrakach: Spiegel Grove koło Key Largo (dno na około 40 m) oraz USNS Vandenberg koło Key West (dno na 43 m, nadbudówka już od 12-15 m). Woda ma od 21-24°C zimą do 28-31°C latem, a widoczność sięga nawet 30 metrów wiosną i jesienią. Na wybrzeżu Palm Beach i Jupiter, po drugiej stronie stanu, prąd Golfsztromu podchodzi najbliżej lądu na całym wschodnim wybrzeżu USA i niesie nurków w dryfie, a od końca lipca do września przy tamtejszych wrakach zbierają się agregacje granika itajara, ryby ważącej nawet 227 kilogramów. Sezon huraganowy trwa od 1 czerwca do 30 listopada, ze szczytem między połową sierpnia a połową października, ale realnie zakłóca tylko pojedyncze dni. Do Key Largo z lotniska w Miami dojedziesz w niecałe półtorej godziny.


Kiedy nurkować
| Miesiąc | Temperatura wody | Widoczność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Grudzień-Luty | 21-24°C | 12-18 m | Najchłodniejsza woda w roku, przydaje się grubszy neopren. Fronty zimowe bywa, że obniżają widoczność, poza tym morze jest zwykle spokojne. |
| Marzec-Maj | 24-27°C | powyżej 30 m | Wiosna ma najlepszą widoczność w roku, przy niej więcej ruchu ryb i tarło koralowców. |
| Czerwiec-Sierpień | 28-31°C | powyżej 18 m | Najcieplejsza woda w roku. Od 1 czerwca trwa sezon huraganowy, ze szczytem między połową sierpnia a połową października; realnie zakłóca tylko pojedyncze dni. Pod koniec lipca zaczyna się agregacja granika itajara przy wrakach na wysokości Jupiter i Palm Beach, po drugiej stronie stanu. |
| Wrzesień-Listopad | 25-28°C | ok. 30 m | Jesień utrzymuje ciepłą wodę i wysoką widoczność, z sezonowymi grupami delfinów i ptaków migrujących. We wrześniu przy Jupiter i Palm Beach trwa szczyt corocznej agregacji granika itajara, kilka nocy wokół nowiu. |
Poza nurkowaniem
Key West, najdalej na zachód wysunięta zamieszkana wyspa archipelagu, leży 93 mile (150 km) od Kuby. Turystyczne centrum miasta to Duval Street, ponadkilometrowa ulica z barami (w tym Sloppy Joe's, ulubiony lokal Ernesta Hemingwaya) i galeriami sztuki, a o zachodzie słońca na Mallory Square zbierają się uliczni performerzy. W Ernest Hemingway Home and Museum mieszka do dziś kolonia kotów wielopalczastych, potomków zwierzęcia pisarza.
Między Key Largo a Key West droga Overseas Highway (US Route 1) prowadzi przez serię mostów łączących kolejne wyspy. Najdłuższy z nich, Seven Mile Bridge, ma 6,79 mili (10,93 km) i spina środkowe wyspy z dolnymi. Powstał na nasypie dawnej kolei Florida East Coast Railway, zbudowanej na początku XX wieku przez Henry'ego Flaglera i zniszczonej przez huragan w 1935 roku: trasę przerobiono na szosę i otwarto w 1938 roku, a obecny most wybudowano w latach 1978-1982.
Everglades National Park leży około 160 mil drogą od Key West i bywa naturalnym przedłużeniem wyprawy na Florydę. Na pętli widokowej Shark Valley, długiej na 15 mil, z bliska widać aligatory i ptactwo błotne, a z 21-metrowej wieży widokowej rozciąga się widok na cały park.
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej nurkować na Florydzie (Florida Keys)?
Wiosna (marzec-maj) i jesień (wrzesień-listopad) dają najlepszą widoczność, nawet do 30 metrów, przy wodzie 24-28°C. Latem (czerwiec-sierpień) woda jest najcieplejsza (28-31°C), ale to też szczyt sezonu huraganowego, między połową sierpnia a połową października: realnie zakłóca on tylko pojedyncze dni, a huragany śledzi się z wyprzedzeniem.
Jak dojechać do Key Largo?
Międzynarodowy port lotniczy w Miami (MIA) leży około 60 mil (97 km) od Key Largo, dojazd autem zajmuje niecałe półtorej godziny. Trasa prowadzi przez Overseas Highway (US Route 1), w tym przez Seven Mile Bridge, most długi na 6,79 mili (10,93 km), łączący środkowe i dolne wyspy archipelagu.
Jakie wraki można zwiedzać w Florida Keys?
Dwa flagowe wraki to Spiegel Grove koło Key Largo, 155-metrowy okręt desantowy zatopiony w 2002 roku, spoczywający na głębokości do około 40 metrów, oraz USNS Vandenberg koło Key West, 159-metrowy okręt śledzący zatopiony w 2009 roku, którego nadbudówka zaczyna się już 12-15 metrów pod powierzchnią, a dno leży na 43 metrach. Na Spiegel Grove zejście poniżej pokładu głównego wymaga certyfikacji do nurkowania w przestrzeniach zamkniętych.
Czym jest Christ of the Abyss?
To 2,7-metrowy, ważący 1814 kilogramów brązowy posąg Chrystusa z uniesionymi ramionami, ustawiony w 1965 roku na Dry Rocks przy Key Largo, na głębokości mniej niż 7,6 metra. To odlew z tej samej formy, co włoski oryginał Guido Gallettiego w Portofino, i jedno z najczęściej fotografowanych miejsc podwodnych na świecie.
Co to jest John Pennekamp Coral Reef State Park?
Pierwszy podwodny park stanowy w Stanach Zjednoczonych, założony w 1963 roku przy Key Largo, obejmujący około 53 tysięcy akrów lądu i wody, w tym blisko 70 mil morskich kwadratowych oceanu. Chroni jedyną żywą rafę koralową kontynentalnych USA. Park nazwano na cześć dziennikarza Miami Herald, Johna Pennekampa, który zabiegał o jej ochronę.
Czy na Florydzie można zobaczyć agregacje granika itajara?
Tak, choć nie w samych Florida Keys: agregacje tej olbrzymiej ryby (do 227 kilogramów wagi) tworzą się przy wrakach na wschodnim wybrzeżu, między Jupiter a Boca Raton, od końca lipca do września, z właściwym tarłem w kilka nocy wokół nowiu w sierpniu i wrześniu. Do jednego stanowiska bywa, że dopływa nawet ponad sto ryb, część migruje nawet z odległości 560 kilometrów.
Czy sezon huraganowy przeszkadza w nurkowaniu na Florydzie?
Oficjalnie trwa od 1 czerwca do 30 listopada, ze szczytem aktywności między połową sierpnia a połową października (klimatologiczny szczyt to 10 września, dane amerykańskiego National Hurricane Center). W praktyce większość dni w tym oknie ma normalne warunki do nurkowania: huragany śledzi się z wyprzedzeniem, więc odwołania z powodu pogody zdarzają się rzadko.
Źródła
- Wikipedia (EN): Florida Keys - koordynaty 24°40'01"N 81°32'39"W, 127 mil (204 km) zamieszkanych wysp wzdłuż Overseas Highway, archipelag dzielący Atlantyk od Zatoki Meksykańskiej, Key West 93 mile (150 km) od Kuby, populacja 82874 (spis 2020)
- Wikidata: Florida Keys (Q537749) - archipelag koralowy w Stanach Zjednoczonych, powierzchnia 356 km², strefa czasowa wschodnia
- Wikipedia (EN): Florida Keys National Marine Sanctuary - ustanowione 28 grudnia 1990, chroni Florida Reef, jedyną barierową rafę koralową Ameryki Północnej i trzecią co do wielkości na świecie
- NOAA Office of National Marine Sanctuaries: Florida Keys - siedlisko niemal 6000 gatunków morskich, rafy koralowe, mangrowce, łąki trawy morskiej, wraki jako dziedzictwo morskie
- Wikipedia (EN): John Pennekamp Coral Reef State Park - założony w 1963 roku jako pierwszy podwodny park w USA, około 53 tysiące akrów, w tym 70 mil morskich kwadratowych (93 mile²) wód Atlantyku, John Pennekamp jako redaktor Miami Herald i współtwórca ochrony rafy
- Wikipedia (EN): Key Largo, Florida - koordynaty 25,12361°N 80,43000°W, 57 mil (92 km) drogą US Route 1 od Miami
- Visit Florida Keys: Christ of the Abyss - brązowy posąg 2,7 m (9 stóp), 1814 kg (4000 funtów), głębokość poniżej 7,6 m (25 stóp) przy Dry Rocks, Key Largo, ustawiony w 1965 roku, odlew z formy Guido Gallettiego
- Visit Florida Keys: USS Spiegel Grove Wreck Dive - okręt długości 510 stóp (155 m), głębokość około 130 stóp (40 m), zatopiony 10 czerwca 2002 (po nieplanowanym zatonięciu 17 maja 2002), 6 mil od Key Largo, zejście poniżej pokładu głównego wymaga certyfikacji do nurkowania w przestrzeniach zamkniętych
- Keywest.com: About Vandenberg Wreck Dive - okręt długości 522 stopy 10 cali (159 m), spoczywa na 140 stopach (43 m), najwyższy punkt nadbudówki około 40-50 stóp (12-15 m) pod powierzchnią, zatopiony 27 maja 2009, około 7 mil morskich od Key West (kopia archiwalna Wayback, oryginał niedostępny od 08.2026)
- Wikipedia (EN): Molasses Reef - rafa u południowo-wschodnich brzegów Key Largo w Florida Keys National Marine Sanctuary, głębokość 6-60 stóp (1,8-18,3 m), widoczność średnio 40-60 stóp (12-18 m), wrak szkunera Slobadana z 1887 roku
- Tech Dive Travels: Best Time to Dive in Florida Keys - warunki sezonowe: zima 21-24°C/12-18 m, wiosna 24-27°C/ponad 30 m z tarłem koralowców, lato 28-31°C/ponad 18 m z ryzykiem sztormowym, jesień 25-28°C/około 30 m ze stadami delfinów i ptakami migrującymi
- Robbies.com: Florida Keys Water Temperature Guide - temperatury miesiąc po miesiącu, zakres roczny 71-87°F (22-31°C), najcieplej lipiec-wrzesień, najchłodniej styczeń-luty
- National Hurricane Center (NOAA): Atlantic hurricane season climatology - sezon huraganowy na Atlantyku od 1 czerwca do 30 listopada, szczyt aktywności między połową sierpnia a połową października, klimatologiczny szczyt 10 września
- Dive PBC (Palm Beach County Diving Association): The Gulf Stream Effect - Golfsztrom podchodzi w rejonie Singer Island/West Palm Beach bliżej lądu niż gdziekolwiek indziej na wschodnim wybrzeżu USA, prąd średnio 1 węzeł (zakres od śladowego do 3 węzłów), technika nurkowania dryfowego z łodzią podążającą za nurkami
- Dive PBC: Goliath Grouper Spawning Season - agregacje tarłowe granika itajara przy wrakach między Jupiter a Boca Raton od końca lipca do września, właściwe tarło w 6-7 nocy wokół nowiu w sierpniu i wrześniu, grupy od 40 do ponad 100 ryb, migracje nawet z odległości 350 mil (560 km), ryby ważące do 500 funtów (227 kg)
- Halieutika.pl: Granik itajara (Epinephelus itajara) - polska nazwa gatunku, występowanie od Florydy przez Zatokę Meksykańską po Brazylię, waga do 300 kg
- Britannica: Seven Mile Bridge - most długości 6,79 mili (10,93 km) łączący środkowe i dolne wyspy Florida Keys, część 113-milowej (182 km) Overseas Highway, oryginalna kolej Florida East Coast Railway z lat 1905-1912 zniszczona huraganem w 1935 roku, przebudowa na szosę w 1938 roku, obecny most z lat 1978-1982
- U.S. News Travel: 19 Can't-Miss Things to Do in Key West - Duval Street z barami (Sloppy Joe's) i galeriami, Mallory Square jako miejsce spotkań na zachód słońca, Ernest Hemingway Home and Museum z kotami wielopalczastymi
- Grand Classroom: Everglades National Park and Florida Keys - Shark Valley jako 15-milowa pętla widokowa z 70-stopową (21 m) wieżą obserwacyjną, dzikie aligatory i ptactwo, odległość od Key West około 135 mil




