Hawaje

Kona leży na zachodnim, zawietrznym wybrzeżu Big Island (Hawaii Island), największej z wysp hawajskich, i jest głównym portem wypadowym na nurkowanie w regionie: loty międzynarodowe lądują na lotnisku Ellison Onizuka Kona International w Keahole (KOA), kilkanaście kilometrów od centrum Kailua-Kona. Sygnaturowym przeżyciem jest Manta Ray Night Dive: nocne nurkowanie przy Garden Eel Cove (zwanym też Manta Heaven) albo w Manta Village przy zatoce Keauhou, gdzie światła przyciągają plankton, a za nim manty rafowe (Mobula alfredi) żerujące tuż nad grupą nurków siedzących w kręgu na dnie, na głębokości około 9-12 metrów. Kona to też jedno z niewielu miejsc na świecie z regularnym black water dive: nurkowaniem na uwięzi kilka kilometrów od brzegu, nad wodą sięgającą tam tysięcy metrów głębokości, po larwalne i pelagiczne stworzenia wynurzające się nocą z toni. W dzień nurkuje się w lawowych tunelach i przez skalne łuki, mijając żółwie zielone (honu) na stanowiskach czyszczenia. Sezon letni, od maja do października, daje najcieplejszą wodę i najspokojniejsze morze w roku; zimą, od listopada do kwietnia, temperatura spada nieznacznie, a fale bywają wyższe. Od stycznia do wczesnego maja u wybrzeży pojawiają się humbaki, ale prawo federalne zakazuje zbliżania się do nich na mniej niż 90 metrów w wodzie: oglądać je można wyłącznie z łodzi.

Mapa z zaznaczoną lokalizacją: Hawaje, USA — Hawaje, USA© OpenStreetMap, © OpenMapTiles, Geoapify

Kiedy nurkować

Miesiąc	Temperatura wody	Widoczność	Uwagi
Maj-Październik	25-27°C	25-30 m	Sezon letni: najcieplejsza woda w roku (szczyt 27°C we wrześniu) i najspokojniejsze morze. Latem częściej spotyka się rekiny tygrysie.
Listopad-Kwiecień	24-26°C	20-30 m, zależnie od opadów	Kona leży po zawietrznej, suchej stronie wyspy, więc sezon deszczowy dotyka jej mniej niż wybrzeże nawietrzne; najchłodniejsza woda (24°C) w marcu. Od stycznia do wczesnego maja u wybrzeży pojawiają się humbaki, widoczne wyłącznie z łodzi.

Poza nurkowaniem

Hawaii Volcanoes National Park, na południowym wschodzie wyspy, obejmuje dwa czynne wulkany: Kilauea, najaktywniejszy wulkan Wyspy Hawaii, i Mauna Loa, największy wulkan świata pod względem objętości. UNESCO wpisało park na listę światowego dziedzictwa w 1987 roku jako przykład budowania wyspy przez procesy wulkaniczne. Krater szczytowy Kilauei, Halema'uma'u, w hawajskich wierzeniach jest domem bogini ognia Pele.

Mauna Kea, wygasły wulkan i najwyższa góra wyspy mierzona od dna oceanu (ponad 10 000 metrów, czyli więcej niż Mount Everest liczony od poziomu morza), ma centrum dla odwiedzających na wysokości około 2800 metrów. Paradoksalnie to stamtąd, nie ze szczytu, widać więcej gwiazd: rozrzedzone powietrze na 4200 metrach przytępia nocne widzenie. Raz w miesiącu centrum organizuje bezpłatny wieczór z teleskopami; na sam szczyt bez napędu 4x4 wjechać nie wolno.

Zatoka Kealakekua, około 20 minut drogi na południe od Kailua-Kona, to miejsce, gdzie w 1779 roku wylądował kapitan James Cook i gdzie zginął podczas starcia z Hawajczykami przy powrotnym postoju. Dziś zatokę odwiedza się na snorkeling w przejrzystej, osłoniętej wodzie przy pomniku Cooka; porankami zaglądają tam też delfinki długoszczękie (spinner dolphins), chronione prawem federalnym, które od 2021 roku zakazuje zbliżania się do nich na mniej niż 50 jardów (około 46 metrów).

Co zobaczysz pod wodą

Fauna

Manty

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej nurkować w Kona na Big Island?

Od maja do października, w sezonie letnim: woda ma wtedy 25-27°C, morze jest spokojniejsze, a widoczność sięga 25-30 metrów. Od listopada do kwietnia temperatura spada do 24-26°C i bywają wyższe fale, ale nurkuje się cały rok. Od stycznia do wczesnego maja to dodatkowo sezon humbaków widocznych z łodzi.

Jak dojechać do Kona na nurkowanie?

Międzynarodowe loty lądują na lotnisku Ellison Onizuka Kona International w Keahole (KOA), na zachodnim wybrzeżu Big Island. Do Kailua-Kona, głównej bazy wypadowej na nurkowanie i drugiej co do wielkości miejscowości wyspy, jest stamtąd kilkanaście kilometrów.

Jak wygląda nocne nurkowanie z mantami (Manta Ray Night Dive)?

Nurkowie schodzą po zmroku do Garden Eel Cove (Manta Heaven) albo do Manta Village przy zatoce Keauhou, siadają w kręgu na piaszczystym dnie na głębokości około 9-12 metrów i kierują światła w górę. Światło przyciąga plankton, a za nim manty rafowe (Mobula alfredi), które przelatują tuż nad głowami nurków, filtrując wodę rozłożonymi płetwami głowowymi. Bywają noce z kilkunastoma mantami i takie bez żadnej: zależy to od ilości planktonu.

Czym jest black water dive w Kona?

To nocne nurkowanie kilka kilometrów od brzegu, nad wodą, która w tym miejscu sięga tysięcy metrów głębokości. Nurek jest przypięty do liny o długości około 15 metrów zwisającej z łodzi i w świetle własnej latarki obserwuje larwalne oraz pelagiczne stworzenia (meduzowce, salpy, kałamarnice, larwy ryb), które nocą podpływają bliżej powierzchni. Operatorzy w Kona wymagają zwykle minimum 25 zalogowanych nurkowań.

Czy na Hawajach można pływać z humbakami?

Nie. Prawo federalne (Marine Mammal Protection Act) przez cały rok zakazuje zbliżania się do humbaków na mniej niż 90 metrów w wodzie, z łodzi, kajaka czy deski. Wieloryby ogląda się wyłącznie z pokładu, w sezonie od listopada do kwietnia, ze szczytem od stycznia do marca.

Jaki poziom nurkowy jest wymagany w Kona?

Na Manta Ray Night Dive wystarczy podstawowy certyfikat Open Water. Black water dive wymaga więcej doświadczenia: lokalni operatorzy proszą zwykle o minimum 25 zalogowanych nurkowań i sprawność wejścia po drabince w pełnym sprzęcie.

Co poza mantami można zobaczyć pod wodą w Kona?

Lawowe tunele i skalne łuki, żółwie zielone (honu) odpoczywające w tunelach i na stanowiskach czyszczenia takich jak Turtle Pinnacle, kolonię węgorzy ogrodowych (Gorgasia hawaiiensis) w piasku przy Garden Eel Cove, a latem także rekiny tygrysie.