Manty

Najpewniejsze miejsce na spotkanie z mantą to Hanifaru Bay na Malediwach w sezonie maj-listopad, gdzie żeruje naraz nawet ponad 200 mant rafowych, choć obowiązuje tam wyłącznie snorkeling. Do nurkowania z butlą lepiej sprawdzają się stacje czyszczące: North Ari Atoll i Addu Atoll na Malediwach, Raja Ampat (październik-kwiecień) i Komodo w Indonezji oraz Wyspa Kokosowa w Kostaryce (czerwiec-grudzień).

Manta rafowa płynąca w błękitnej wodzie, widoczny jasny spód i płetwy głowowe - zdjęcie poglądowe
Fot. jon hanson from london, UK, CC BY-SA 2.0 · źródło

Gdzie i kiedy

MiejsceKiedyUwagi
Malediwy: Hanifaru Bay (Baa Atoll)maj-listopadW zatoce żeruje naraz ponad 200 mant rafowych, ale dozwolony jest tam wyłącznie snorkeling: nurkowanie z butlą jest zakazane.
Malediwy: North Ari Atoll (Atole Centralne)grudzień-kwiecieńTo sezon suchy: widoczność sięga 20-40 m, a przy stacjach czyszczących często spotkasz manty.
Malediwy: Addu Atoll, Maa Kandu (Atole Południowe)cały rok, najspokojniej styczeń-kwiecieńStacja czyszcząca mant leży na głębokości 17-20 m.
Indonezja: Raja Ampatpaździernik-kwiecieńWarunki na spotkania z mantami są tu najbardziej przewidywalne, między innymi przy Manta Sandy w Arborku.
Indonezja: Komodokwiecień-listopadManty to jedna z głównych atrakcji regionu, przy Manta Point i Manta Alley.
Kostaryka: Wyspa Kokosowaczerwiec-grudzieńWśród dużej fauny pelagicznej spotkasz manty i orlenie, a w szczycie sezonu widoczność sięga 15-30 m.
Honduras: Roatáncały rok, sezon suchy marzec-październikManty pływają przy południowym skraju rafy mezoamerykańskiej razem z orleniami.
Palau: Wyspy Skaliste, German Channelgrudzień-marzecManty krążą nad stałą stacją czyszczącą w sztucznym German Channel, wykutym w 1908 roku, gdzie prąd znosi bogatą w plankton wodę.
Tajlandia: Wyspy Similan, Ko Bonkwiecień-maj (sezonowo)Manty pojawiają się przy Wyspach Similan rzadko; najlepsze szanse daje Ko Bon w kwietniu i maju.
Wyspy Salomona: Laguna Marovo, Uepicały rokStała stacja czyszczenia mant przy Uepi to główna atrakcja pod wodą największej na świecie laguny słonowodnej.
Mikronezja: Yapcały rok, sezon godowy grudzień-kwiecieńRezydentne manty rafowe trzymają się stacji czyszczących w kanałach Mi'l i Goofnuw.

Manta, po łacinie Mobula birostris, osiąga rozpiętość płetw do 7 metrów, rekordowo 9,1 m, i masę do 2 ton: to największa ryba z rodziny mantowatych. Pod wodą rozpoznasz ją po dwóch cefalicznych płetwach przypominających rogi, którymi kieruje plankton do szerokiego pyska, oraz po locie: powolnych, falujących ruchach skrzydeł zamiast klasycznego pływania. Mniejsza krewna, manta rafowa (Mobula alfredi), ma średnio 3-3,5 m rozpiętości płetw wobec 4-5 m u manty oceanicznej i inne ubarwienie: na grzbiecie nosi jaśniejsze plamy w kształcie litery Y, podczas gdy manta oceaniczna ma głęboko czarny grzbiet z białymi plamami w kształcie litery T. Manta rafowa trzyma się płytszych, przybrzeżnych wód, oceaniczna pływa po otwartym oceanie.

Najłatwiej spotkać mantę na stacji czyszczącej: miejscu, gdzie wargacze i ryby chirurgiczne usuwają z jej skóry pasożyty, a ona sama krąży niemal w miejscu nad koralowym garbem przez kilka minut. Tak działają Maa Kandu w Addu Atoll na Malediwach i Cousin’s Rock na Galapagos. Manty bywają ciekawskie i same podpływają bliżej, zwłaszcza gdy nurek zachowuje się spokojnie, bez gwałtownych ruchów i bez bąbelków wypuszczanych prosto w jej stronę. Czasem wyskakują ponad powierzchnię wody, nawet na wysokość 1,5 metra, i opadają z hukiem z powrotem do oceanu.

Szansa na spotkanie rośnie tam, gdzie prądy i pływy spiętrzają plankton w wąskim gardle, jak w lejkowatym kształcie Hanifaru Bay, gdzie w szczycie sezonu żeruje naraz nawet ponad 200 mant. Manta osiąga dojrzałość płciową dopiero około piątego roku życia, ciąża trwa 13 miesięcy, a samica rodzi zwykle jedno młode o wadze około 11 kg i długości ponad metra: to jedno z najwolniej rozmnażających się dużych zwierząt morskich, dziś w statusie gatunku zagrożonego.

Kodeks postępowania Manta Trust zaleca wejście do wody w odległości co najmniej 10 metrów od manty i podpłynięcie od jej boku, tak by zostawić jej czystą drogę z przodu. Pod wodą obowiązuje dystans minimum 3 metrów i pozostanie nieruchomym, żeby to manta zdecydowała, czy podpłynie bliżej. Dotykanie jest zakazane, a przy stacji czyszczącej trzeba trzymać się z boku, nie wpływając na jej środkową część, gdzie odbywa się czyszczenie. W Hanifaru Bay te zasady dopełniają dodatkowe limity rezerwatu: maksymalnie pięć łodzi jednocześnie, każda na 45 minut, z obowiązkowym certyfikowanym przewodnikiem.

Na tych wyprawach możesz spotkać Manty (6)

Artykuły

Najczęstsze pytania

Gdzie najłatwiej spotkać mantę pod wodą?

To Hanifaru Bay na Malediwach w sezonie maj-listopad, gdzie żeruje naraz nawet ponad 200 mant rafowych, choć dozwolony jest tam wyłącznie snorkeling. Do nurkowania z butlą lepsze są stacje czyszczące: North Ari Atoll i Addu Atoll (Maa Kandu) na Malediwach, Manta Sandy w Raja Ampat oraz Manta Point i Manta Alley w Komodo.

Kiedy najlepiej jechać nurkować z mantami?

Zależy od kierunku: Hanifaru Bay ma szczyt sezonu maj-listopad, Raja Ampat i Komodo mają najlepsze warunki październik-kwiecień, a North Ari Atoll na Malediwach ma najlepszy sezon grudzień-kwiecień, w porze suchej z widocznością do 40 m. Przy Wyspie Kokosowej w Kostaryce najwięcej dużej fauny pelagicznej, w tym mant, obserwuje się czerwiec-grudzień.

Jaki poziom nurkowy jest potrzebny, by nurkować z mantami?

Zależy od miejsca, nie od samej manty: stacja czyszcząca w Maa Kandu na Malediwach leży na 17-20 m, więc jest dostępna dla większości certyfikowanych nurków. Miejsca z silnym prądem, jak kanały w Raja Ampat czy Komodo, wymagają za to pewności w wodzie i doświadczenia z dryfem, niezależnie od tego, czy akurat pojawi się manta.

Jak zachować się przy spotkanej mancie?

Kodeks postępowania Manta Trust każe wejść do wody co najmniej 10 m od manty, podpłynąć od jej boku i zatrzymać się w odległości minimum 3 m, pozwalając jej samej zdecydować, czy podpłynie bliżej. Dotykanie mant jest zakazane, a przy stacji czyszczącej trzeba trzymać się z boku, nie wpływając na jej środkową część.

Czym różni się manta rafowa od manty oceanicznej?

Manta oceaniczna (Mobula birostris) jest większa, średnio 4-5 m rozpiętości płetw wobec 3-3,5 m u manty rafowej (Mobula alfredi), i ma głęboko czarny grzbiet z białymi plamami w kształcie litery T. Manta rafowa ma jaśniejsze plamy na grzbiecie układające się w kształt litery Y i trzyma się płytszych, przybrzeżnych wód, podczas gdy oceaniczna pływa po otwartym oceanie.

Czy spotkanie z mantą jest gwarantowane?

Nie, manty to dzikie zwierzęta migrujące za planktonem, więc żadne miejsce nie daje stuprocentowej pewności spotkania. Nawet w Hanifaru Bay, gdzie w szczycie sezonu żeruje naraz ponad 200 mant, obecność zależy od prądów, pływów i zagęszczenia planktonu danego dnia, a poza sezonem maj-listopad bywa ich zdecydowanie mniej.

Źródła