Dugonie

Dugoń (Dugong dugon) to jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rodziny dugoniowatych (Dugongidae) w rzędzie brzegowców (Sirenia), dorastający do około 3 metrów długości (maksymalnie 3,3 metra) i wagi około 400 kilogramów. Mimo że całe życie spędza w wodzie, jego najbliżsi żyjący krewni to nie delfiny ani foki, lecz słonie, hyraksy i mrówkojad ziemny: wszystkie te grupy wywodzą się od wspólnego przodka wśród najwcześniejszych linii ssaków łożyskowych. Dugoń żywi się wyłącznie trawą morską, zjadając całą roślinę razem z korzeniami i zostawiając na dnie charakterystyczne bruzdy w piasku po swojej trasie żerowania; dziennie zjada od około 8 do 15 procent własnej masy ciała, więc potrzebuje rozległych, zdrowych łąk, by się najeść. To spokojne, powolne zwierzę, zwykle samotne lub w parach, choć zdarza się, że gromadzi się w niewielkich grupach przy szczególnie bogatym żerowisku.

W Egipcie najbardziej znanym miejscem na spotkanie dugonia jest zatoka Abu Dabbab niedaleko Marsa Alam: płytka, osłonięta zatoka z rozległymi łąkami trawy morskiej, w której od lat rezyduje para dugoni znanych wśród lokalnych centrów nurkowych jako Dennis i Dougal. To jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie spotkanie z dugoniem zdarza się na tyle regularnie, że warto zaplanować na nie osobne wyjście, najczęściej snorkelingowe, prosto z piaszczystej plaży. Regularność nie oznacza jednak gwarancji: to dzikie zwierzę, które samo wybiera, gdzie i kiedy żeruje, więc część wypraw kończy się bez spotkania, zwłaszcza gdy w zatoce jest tłoczno. Dugonie widuje się też okazjonalnie w innych częściach Indo-Pacyfiku, między innymi wokół Vanuatu, ale bez stałego punktu obserwacji porównywalnego z Abu Dabbab.

Dugoń jest płochliwy i wrażliwy na obecność ludzi, dlatego dotykanie go, blokowanie mu drogi czy podpływanie w pościgu jest zakazane: taki kontakt płoszy zwierzę i może je zmusić do opuszczenia żerowiska, na którym akurat się karmi. Najlepszą szansę na dłuższą obserwację daje spokojny oddech, utrzymanie dystansu i cierpliwe czekanie, aż dugoń sam zdecyduje, jak blisko podpłynąć. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikuje dugonia jako gatunek narażony na wyginięcie, z populacją spadającą o około 5 procent rocznie; największe zagrożenia to utrata łąk trawy morskiej, przyłów w sieciach rybackich i kolizje z łodziami. Populacja Morza Czerwonego, liczona w latach osiemdziesiątych XX wieku nawet w tysiące osobników, od tamtej pory wyraźnie się skurczyła, co czyni każde spotkanie przy Abu Dabbab tym cenniejszym.