Legwany morskie

Legwan morski to jedyny na świecie gad w pełni przystosowany do żerowania w morzu i jedyna żyjąca dziś jaszczurka, która wypływa do oceanu po pokarm. To endemit Galapagos, sklasyfikowany jako Amblyrhynchus cristatus, gatunek monotypowy w swoim rodzaju, z 11 podgatunkami rozróżnionymi w taksonomicznej rewizji z 2017 roku, po jednym lub kilku na osobnych wyspach archipelagu. Ciemne, szaro-czarne ubarwienie (u niektórych podgatunków rozjaśnione czerwonymi lub turkusowymi plamami w sezonie godowym) pomaga szybciej odzyskiwać ciepło po wyjściu z zimnej wody. Spłaszczony bocznie ogon napędza pływanie, długie pazury trzymają zwierzę przy skałach w prądzie, a tępy pysk z drobnymi, trójwierzchołkowymi zębami służy do skubania alg ze skał. Nadmiar soli z morskiej wody legwan wydala przez gruczoły przy nozdrzach, w ruchu przypominającym kichanie, przez co głowa bywa pokryta białym nalotem.

Zanim legwan wejdzie do wody, musi się nagrzać w słońcu: to gad zmiennocieplny, więc przed każdym żerowaniem gromadzi się w gęstych koloniach na przybrzeżnej lawie. Samice i mniejsze samce żerują głównie w strefie pływów przy odpływie, biegając między skałami po kęs alg i wracając na ląd przed nadchodzącą falą: ich nurkowania trwają zwykle około 3 minut na głębokości poniżej metra. Nurkowanie po pokarm w głębszej wodzie to domena dużych samców, którzy stanowią zaledwie około 5 procent populacji: potrafią zejść na głębokość do 30 metrów i wytrzymać pod wodą nawet godzinę, choć przy zanurzeniach od 7 metrów w dół typowy czas to 15 do ponad 30 minut. Woda przy Galapagos ma zwykle 11-23°C, czyli znacznie mniej niż preferowana temperatura ciała legwana (35-39°C), więc serce zwalnia w trakcie nurkowania do około 30 uderzeń na minutę, ograniczając utratę ciepła: po wyjściu na brzeg, gdy zwierzę znów się nagrzewa, tętno rośnie do około 100 uderzeń na minutę.

Najsłynniejsze miejsce spotkania z żerującymi pod wodą legwanami to Cabo Douglas na północno-zachodnim krańcu wyspy Fernandina, dostępne wyłącznie na dłuższych rejsach liveaboard obejmujących ten rejon w trasie. Zimny prąd Cromwella podnosi tam z głębin wodę bogatą w składniki odżywcze, chłodząc ją nawet do 13°C: duże samce wchodzą do wody tuż przed południem i żerują nawet do dwóch godzin, dlatego najlepsza pora obserwacji przypada zwykle na 11:00-13:00. Na spokojniejszy, płytszy pokaz żerowania, bez butli, na snorkelingu, można liczyć po drugiej stronie wyspy, przy Punta Espinoza, gdzie żyje blisko 1900 legwanów zjadających łącznie 27-29 ton alg rocznie.