Orki

Orki na wyprawach nurkowych spotyka się niemal wyłącznie na snorkelingu lub z pokładu łodzi, nie na klasycznym nurkowaniu z butlą. Najpewniejszym miejscem na świecie jest norweski Skjervøy koło Tromsø, gdzie od listopada do stycznia orki ciągną za wędrującymi śledziami. W katalogu Umiko orki bywają też sezonowo przy Galapagos oraz w nowozelandzkim rezerwacie Poor Knights Islands (listopad-kwiecień), zawsze jako dziki, niegwarantowany dodatek do programu.

Dwie orki wyskakujące z wody, czarno-białe ubarwienie i rozbryzgi piany - zdjęcie poglądowe
Fot. Robert Pittman, Public domain · źródło

Gdzie i kiedy

MiejsceKiedyUwagi
Norwegia: Skjervøy koło Tromsølistopad-styczeńNajsłynniejsze na świecie miejsce do snorkelingu z orkami: tu orki podążają za wędrującymi ławicami śledzia. To miejsce nie wchodzi w skład katalogu wypraw Umiko, opisujemy je tu jako poradnik.
Nowa Zelandia: Poor Knights Islandslistopad-kwiecieńLato na półkuli południowej podnosi aktywność fauny pelagicznej, w tym szanse na orki, kosztem nieco niższej widoczności niż zimą.
Ekwador: Galapagos (Wolf, Darwin i archipelag)sezonowo, bez ustalonego oknaOrki bywają widywane z pokładu i podczas nurkowań w całym archipelagu, obok rekinów wielorybich i mola-mola, rzadziej niż główne gatunki tej trasy.

Orka (Orcinus orca) to największy przedstawiciel rodziny delfinowatych: samce osiągają do 980 cm długości i 6600 kg masy, samice do 770 cm i 4700 kg. Żyje w grupach rodzinnych liczących od 5 do 40 osobników, prowadzonych przez najstarszą i najbardziej doświadczoną samicę: to struktura matrylinearna, w której kilka pokoleń, matki, ich dorastające potomstwo i wnuki, pływa razem przez dziesięciolecia. Jako drapieżnik szczytowy poluje na ponad 140 gatunków zdobyczy, od ryb po foki, inne walenie i żółwie morskie: różne populacje wykształciły przy tym odrębne techniki łowieckie i dialekty, przekazywane z pokolenia na pokolenie. To jedna z cech, za które orkę uznaje się za jednego z najbardziej inteligentnych i społecznie złożonych ssaków morskich.

Pod wodą orki spotyka się niemal wyłącznie na snorkelingu lub z pokładu łodzi, nie na klasycznym nurkowaniu z butlą: pływają szybko, blisko powierzchni i rzadko schodzą na głębokość typowego nurkowania rekreacyjnego. Najsłynniejszym miejscem na świecie jest norweski Skjervøy koło Tromsø, gdzie od listopada do stycznia orki i humbaki podążają za wędrującymi ławicami śledzia, a operatorzy organizują wejścia do wody w piankach i z rurką, dopasowane do trasy przemieszczającego się stada. W katalogu wypraw Umiko orki pojawiają się sezonowo przy dwóch kierunkach: na Galapagos bywają widywane z pokładu i podczas nurkowań w archipelagu Wolf i Darwin, a w nowozelandzkim rezerwacie Poor Knights Islands częściej latem, w oknie listopad-kwiecień, obok mola-mola i płaszczek. W żadnym z tych miejsc spotkanie nie jest elementem gwarantowanym: orki są zwierzętami migrującymi, a ich trasy zależą przede wszystkim od dostępności pokarmu.

Obserwacja orek podlega przepisom podobnym do innych waleni: w Norwegii krajowe wytyczne obserwacji obowiązują każdego, kto wchodzi na wody, gdzie mogą pojawić się wieloryby, zarówno turystów, jak i operatorów komercyjnych. Wytyczne każą zachować odpowiedni dystans od zwierząt i zakazują prób przyciągania ich, dotykania czy karmienia, na przykład hałasem lub światłem błyskowym. Ta sama zasada, dystans i brak kontaktu fizycznego, obowiązuje niezależnie od tego, czy orkę spotyka się przy Skjervøy, na Galapagos, czy przy Poor Knights: to zwierzę decyduje, czy podpłynie bliżej, nie odwrotnie.

Na tych wyprawach możesz spotkać Orki (2)

Artykuły

Najczęstsze pytania

Czy orki spotyka się nurkując z butlą, czy raczej na snorkelingu?

Głównie na snorkelingu i z pokładu łodzi, nie na klasycznym nurkowaniu z butlą. Orki pływają szybko i blisko powierzchni, więc operatorzy w Norwegii organizują wejścia do wody w piankach i z rurką, dopasowane do trasy stada, a nie zaplanowane zanurzenie na głębokość.

Gdzie na świecie najłatwiej spotkać orki w wodzie?

Norweski Skjervøy koło Tromsø, gdzie od listopada do stycznia orki i humbaki podążają za wędrującymi ławicami śledzia. To jedyne miejsce, gdzie snorkeling z orkami organizowany jest tak regularnie i w tak dużej koncentracji zwierząt. Wyprawy odbywają się w zimnej wodzie Arktyki, więc uczestnicy wchodzą do niej w grubych piankach albo suchych skafandrach, a trasa dnia zależy od tego, gdzie akurat znajdzie się stado.

Czy na wyprawach Umiko na Galapagos i Nową Zelandię można zobaczyć orki?

Sezonowo tak, ale bez gwarancji i bez osobnego programu pod orki. Na Galapagos bywają widywane z pokładu i podczas nurkowań w archipelagu Wolf i Darwin, a w nowozelandzkim rezerwacie Poor Knights częściej latem (listopad-kwiecień), obok mola-mola i płaszczek. Obie wyprawy sprzedawane są jako safari nurkowe z szeroką listą fauny pelagicznej, nie jako program stworzony specjalnie pod orki.

Jak zachować się przy spotkanej orce?

Norweskie krajowe wytyczne obserwacji waleni, obowiązujące zarówno turystów, jak i operatorów, każą zachować odpowiedni dystans i zakazują prób przyciągania, dotykania czy karmienia zwierząt, na przykład hałasem lub światłem błyskowym. To zwierzę decyduje, czy podpłynie bliżej, nie odwrotnie. Ta sama zasada dotyczy każdego spotkania z waleniem w wodzie, nie tylko orek w Norwegii: dystans i brak ingerencji w naturalne zachowanie zwierzęcia.

Czy spotkanie z orką jest gwarantowane?

Nie. Orki są dzikimi zwierzętami migrującymi za pokarmem, więc nawet w sezonie ich trasa i obecność zależą od warunków danego dnia. Nawet przy Skjervøy w szczycie sezonu śledziowego przewodnicy nie obiecują konkretnego spotkania, tylko dobrą szansę. Na Galapagos i przy Poor Knights orki są tym bardziej tylko jedną z wielu pozycji na liście możliwej, sezonowej fauny, nie głównym celem wyprawy.

Źródła