Nosy Be

Nosy Be to główna baza nurkowa na północno-zachodnim wybrzeżu Madagaskaru, wyspa w Kanale Mozambickim jakieś 8 kilometrów od lądu, w regionie Diana. Rekiny wielorybie żerują tu od września do grudnia, w szczycie sezonu w październiku i listopadzie, a obserwuje się je wyłącznie na snorkelingu, bez certyfikatu nurkowego, według karty postępowania obowiązującej w Madagaskarze jako prawo od stycznia 2024 roku. Humbaki pojawiają się stopniowo od lipca, zostają do listopada, ze szczytem sierpień-październik: dekret międzyresortowy zakazuje jednak pływania z wielorybami, więc obserwacja odbywa się wyłącznie z łodzi. Rafy w parku morskim Nosy Tanikely, oficjalnie ustanowionym w 2011 roku, dają płytkie i osłonięte od prądów nurkowania dla początkujących, z żółwiami zielonymi i szylkretowymi jako stałymi mieszkańcami. Przy Nosy Sakatia, mniej niż kilometr od Nosy Be, żółwie zielone żerują na łąkach trawy morskiej przez cały rok, widoczne często już przy wejściu do wody. Diabły morskie (mobule), a rzadziej manty oceaniczne, spotyka się od września do grudnia na zewnętrznych bankach jak Grand Banc d'Entrée, z drugim oknem w kwietniu-maju. Sezon suchy trwa od maja do października, z najlepszą widocznością w roku, a sezon deszczowy i cyklonowy od grudnia do kwietnia, najintensywniej styczeń-marzec. Na lądzie czekają lemury czarne w rezerwacie Lokobe i na Nosy Komba, plantacje ylang-ylang, od których wyspa wzięła przydomek wyspy perfum, oraz targ Bazary Be w Hell-Ville.

Aleja baobabów o zmierzchu pod Morondavą, Madagaskar, zdjęcie poglądowe

Mapa z zaznaczoną lokalizacją: Nosy Be, Madagaskar — Nosy Be, Madagaskar© OpenStreetMap, © OpenMapTiles, Geoapify

Kiedy nurkować

Miesiąc	Temperatura wody	Widoczność	Uwagi
Maj-Październik	26-28°C	20-30 m, najlepsza w sezonie suchym	Sezon suchy: najmniej opadów, spokojniejsze morze i najlepsza widoczność w roku. Najlepsze miesiące na nurkowanie to czerwiec-wrzesień.
Wrzesień-Grudzień	27-28°C	15-25 m, bywa gorsza przy zakwitach planktonu	Szczyt sezonu na rekiny wielorybie, najliczniej w październiku i listopadzie, oraz na mobule i manty oceaniczne przy zewnętrznych bankach jak Grand Banc d'Entrée.
Lipiec-Listopad	26-27°C	20-30 m	Sezon humbaków, ze szczytem sierpień-październik: obserwacja wyłącznie z łodzi, bo pływanie z wielorybami jest w Madagaskarze zakazane.
Grudzień-Kwiecień	28-29°C	10-20 m, spada przy opadach	Sezon deszczowy, z ryzykiem cyklonów najwyższym od stycznia do marca: cieplejsza woda, ale gorsza widoczność i mniej stabilne warunki do nurkowania.

Poza nurkowaniem

Rezerwat Lokobe, ostatni fragment nizinnego lasu deszczowego na Nosy Be, jest domem lemura czarnego (Eulemur macaco): samce są całkiem czarne, samice kasztanowobrązowe, oba z charakterystycznymi pomarańczowymi oczami. Żyją tu też endemiczny, trudniejszy do wypatrzenia lemur zwinny z Nosy Be i lemurek myszaty z Nosy Be, a w runie leśnym można natknąć się na wanilię i kameleona panterowatego z Nosy Be, o niebiesko-turkusowym ubarwieniu. Do rezerwatu dociera się tradycyjną pirogą z wioski rybackiej Ambatozavavy przez wybrzeże do bazy Ampasipohy, a po lesie oprowadza wyłącznie certyfikowany lokalny przewodnik.

Nosy Komba, mała górzysta wyspa jakieś 3 km na południe od Nosy Be, zawdzięcza malgaską nazwę ("wyspa lemurów") oswojonym lemurom czarnym z Black Lemur Sanctuary przy głównej wiosce Ampangorina: podchodzą blisko odwiedzających po latach dokarmiania. Promem z Nosy Be dopłynie się tam w około 20 minut.

Nosy Be nosi też przydomek wyspy perfum: od 1920 roku, gdy sprowadzono tu drzewo ylang-ylang, olejek z jego kwiatów trafia do lokalnych destylarni pracujących dla światowych domów perfumeryjnych, obok olejków z kokosa i frangipani. W Hell-Ville, głównym mieście założonym przez Francuzów w 1840 roku i nazwanym na cześć admirała de Hell, kryty targ Bazary Be sprzedaje malgaskie przyprawy, warzywa i owoce morza pośród zabudowy z kolonialną historią.

Co zobaczysz pod wodą

Fauna

Rekiny wielorybie

Atrakcje i charakter nurkowania

Wieloryby

Najczęstsze pytania

Kiedy pojawiają się rekiny wielorybie przy Nosy Be?

Od września do grudnia, w szczycie sezonu w październiku i listopadzie: to wtedy wody wokół wyspy pełne są planktonu, którym żywią się rekiny wielorybie. Obserwuje się je wyłącznie na snorkelingu, bez wymaganego certyfikatu nurkowego, według karty postępowania obowiązującej w Madagaskarze jako prawo od stycznia 2024 roku.

Czy z rekinami wielorybimi przy Nosy Be się nurkuje, czy tylko snorkeluje?

Wyłącznie snorkeling: spotkania odbywają się przy powierzchni, bez butli i bez wymogu certyfikatu nurkowego. Grupę prowadzi przewodnik znający kartę postępowania, czyli zasady kiedy wejść do wody i kiedy z niej wyjść, żeby nie płoszyć zwierząt, obowiązującą w Madagaskarze jako prawo od stycznia 2024 roku.

Kiedy obserwuje się humbaki przy Nosy Be i czy można z nimi pływać?

Humbaki pojawiają się stopniowo od lipca, zostają do listopada, a szczyt sezonu przypada na sierpień-październik: widuje się je w zatoce oddzielającej Nosy Be od stałego lądu, w rejonie Baie des Russes, Nosy Sakatia i Nosy Iranja; samice z młodymi trzymają się osłoniętych wód, samce dalej, przy krawędzi szelfu kontynentalnego. Pływanie z wielorybami jest w Madagaskarze zakazane dekretem międzyresortowym, więc obserwacja odbywa się wyłącznie z łodzi.

Jaki poziom nurkowy jest potrzebny do nurkowania przy Nosy Be?

Zależy od stanowiska. Park morski Nosy Tanikely, płytki i osłonięty od prądów, oraz stanowisko Banc Privè nadają się dla nurków od poziomu Open Water. Zewnętrzne banki jak Gran Banco Esterno schodzą ścianą do około 50 metrów i mają zmienne, czasem silne prądy: to teren dla nurków zaawansowanych, z uprawnieniami na nurkowanie głębokie.

Jak dojechać do Nosy Be?

Lotnisko to Fascene (NOS). Krajowe połączenie prowadzi z Antananarywy. Międzynarodowo Ethiopian Airlines lata bezpośrednio z Addis Abeby, w około 4 godziny 10 minut, kilka razy w tygodniu; z Paryża dolecisz liniami Air Austral, zwykle z międzylądowaniem po drodze.

Co poza nurkowaniem warto zobaczyć na Nosy Be?

Rezerwat Lokobe, ostatni fragment nizinnego lasu deszczowego na wyspie, z lemurem czarnym i endemicznymi gatunkami lemura zwinnego i lemurka myszatego z Nosy Be. Na sąsiedniej Nosy Komba, w Black Lemur Sanctuary przy wiosce Ampangorina, lemury czarne są oswojone i podchodzą blisko. Nosy Be to też wyspa perfum: plantacje ylang-ylang i targ Bazary Be w Hell-Ville.

Kiedy jest najlepsza pogoda i widoczność do nurkowania przy Nosy Be?

W sezonie suchym, od maja do października: mniej opadów, spokojniejsze morze i najlepsza widoczność w roku, miejscami ponad 30 metrów. Od grudnia do kwietnia trwa sezon deszczowy, z ryzykiem cyklonów najwyższym od stycznia do marca: widoczność spada, a warunki są mniej stabilne.