Tuamotu

Archipelag Tuamotu w Polinezji Francuskiej liczy blisko 80 atoli rozrzuconych na obszarze wielkości Europy Zachodniej, a jego dwa atole nurkowe, Rangiroa i Fakarava, należą do najbardziej rozpoznawalnych na świecie miejsc do nurkowania z rekinami w prądzie. W przełomie Tiputa na Rangiroa nurkuje się przy stałej populacji delfinów butlonosych i żarłaczy szarych rafowych, a od grudnia do marca dochodzą rekiny młoty polujące na orlenie. Fakarava, część siedmioatolowego rezerwatu biosfery UNESCO ustanowionego w 1977 roku, ma dwa przełomy: północny Garuae, najszerszy w Polinezji Francuskiej (1,37 km), z rekinami rano i mantami po południu, oraz południowy Tumakohua przy wiosce Tetamanu, gdzie na jednym nurkowaniu spotyka się nawet kilkaset żarłaczy szarych tworzących tak zwaną ścianę rekinów. Raz w roku, przy pełni w czerwcu lub lipcu, w Tumakohua trwa tarło strzępieli marmurkowatych: dziesiątki tysięcy ryb w niecałą godzinę ściągają setki polujących rekinów w nocnym widowisku, które udokumentował film „700 rekinów” (2018, reż. Luc Marescot, z Laurentem Ballestą). Sezon suchy trwa od maja do października i daje najlepszą widoczność w przełomach, sezon deszczowy i cyklonowy od listopada do kwietnia przynosi cieplejszą wodę, ale częściej mętną. Dojazd prowadzi przez Papeete na Tahiti, skąd Air Tahiti lata bezpośrednio na oba atole w około godzinę. Poza nurkowaniem archipelag żyje z hodowli czarnych pereł: farmy można zwiedzać na Rangiroa i sąsiedniej Manihi.

Płytka turkusowa laguna atolu i porośnięte palmami motu, Rangiroa, zdjęcie poglądowe

Mapa z zaznaczoną lokalizacją: Tuamotu, Polinezja Francuska — Tuamotu, Polinezja Francuska© OpenStreetMap, © OpenMapTiles, Geoapify

Kiedy nurkować

Miesiąc	Temperatura wody	Widoczność	Uwagi
Maj-Październik	26-28°C	20-40 m w przełomach, najlepsza przy przypływie	Sezon suchy: najbardziej stabilna pogoda i najlepsza widoczność w roku w obu przełomach. Wiatr maramu (najczęściej lipiec-wrzesień) bywa mocniejszy i utrudnia czasem wyjście w otwarty ocean.
Czerwiec-Lipiec	27-28°C	20-30 m, spada wieczorem podczas żerowania	Przy pełni księżyca w przełomie Tumakohua na południu Fakarawy trwa doroczne tarło strzępieli marmurkowatych: dziesiątki tysięcy ryb w niecałą godzinę, na żer zbiera się nawet kilkaset żarłaczy szarych rafowych. Termin zależy od fazy księżyca, nie jest sztywny co do dnia.
Listopad-Kwiecień	28-29°C	15-30 m, więcej zmętnień przy opadach	Sezon deszczowy i cyklonowy: cieplejsza woda, ale więcej opadów i słabsza widoczność niż w sezonie suchym. Od grudnia do marca w przełomie Tiputa na Rangiroa pojawiają się rekiny młoty polujące na orlenie.

Poza nurkowaniem

Tuamotu to serce hodowli czarnej perły tahitańskiej. Na Rangiroa, przy wiosce Avatoru, działa otwarta dla zwiedzających farma pereł, gdzie widać cały proces: wszczepienie jądra ostrygom perłopławu, kilkuletni wzrost w lagunie i wyjmowanie gotowych pereł. Farmy perłowe działają też na sąsiednich atolach, między innymi Manihi i Ahe.

Blue Lagoon na Rangiroa to laguna w lagunie, około godziny łodzią od Avatoru: turkusowa płycizna z płaszczkami, do której dociera się przez Bay of Sharks (rejon szkółki młodych rekinów) i kończy postojem na prywatnym motu z lunchem. To najpopularniejsza całodniowa wycieczka na atolu.

Na Fakarawie wioska Tetamanu przy południowym przełomie była w XIX wieku administracyjną stolicą atolu; stoi tam koralowy kościół zbudowany w 1874 roku, wzniesiony w całości z bloków koralowca. Dziś do Tetamanu dopływa się łodzią z głównej wioski Rotoava, położonej przy północnym przełomie Garuae.

Co zobaczysz pod wodą

Fauna

Delfiny Rekiny młoty

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej nurkować w Tuamotu?

Od maja do października, w sezonie suchym: wtedy widoczność w przełomach jest najlepsza w roku. Od listopada do kwietnia trwa sezon deszczowy i cyklonowy, cieplejsza woda, ale częściej mętna. Tarło strzępieli w Fakarawie wypada przy pełni w czerwcu lub lipcu, a rekiny młoty w przełomie Tiputa na Rangiroa widuje się od grudnia do marca.

Rangiroa czy Fakarava: co wybrać na nurkowanie?

Rangiroa to przełom Tiputa z rezydentnymi delfinami butlonosymi i żarłaczami szarymi w silnym prądzie, dobry wybór dla nurków z doświadczeniem w dryfie. Fakarava, część rezerwatu biosfery UNESCO, ma dwa przełomy: łagodny Tumakohua ze ścianą rekinów, dostępny właściwie każdemu poziomowi, i mocniejszy Garuae na północy z mantami po południu. Najlepiej połączyć oba atole w jednej podróży.

Jaki poziom nurkowy jest potrzebny w przełomach Tuamotu?

Przełom Tiputa na Rangiroa i północny Garuae na Fakarawie mają silne prądy pływowe i wymagają pewności w nurkowaniu dryfowym, zwykle na poziomie zaawansowanym. Południowy przełom Tumakohua na Fakarawie jest łagodniejszy: prąd i głębokość (do około 20 metrów) czynią go dostępnym dla większości certyfikowanych nurków.

Jak dojechać na Rangiroa lub Fakarawę?

Międzynarodowe loty lądują w Papeete na Tahiti. Stamtąd Air Tahiti lata bezpośrednio na oba atole, lot trwa około godziny, czasem z przesiadką przez Rangiroa przy locie na Fakarawę. Na miejscu poruszasz się łodzią: baza nurkowa na Rangiroa leży w Avatoru, a na Fakarawie w Rotoavie lub Tetamanu.

Czym jest tarło strzępieli w Fakarawie i kiedy je zobaczyć?

Raz w roku, przy pełni księżyca w czerwcu lub lipcu, w przełomie Tumakohua strzępiele marmurkowate zbierają się w skupisku liczonym w dziesiątkach tysięcy i składają ikrę w niecałą godzinę. Na żer zbiera się wtedy nawet kilkaset żarłaczy szarych rafowych: zjawisko udokumentował film „700 rekinów” z 2018 roku. Dokładny dzień zależy od fazy księżyca, nie da się go ustalić z góry co do daty.

Ile rekinów można zobaczyć w południowym przełomie Fakarawy?

W szczycie sezonu tarła, przy pełni w czerwcu lub lipcu, naukowcy naliczyli w przełomie Tumakohua około 700 żarłaczy szarych rafowych naraz, stąd nazwa ściana rekinów. Poza tym oknem w przełomie regularnie spotyka się od kilkudziesięciu do kilkuset osobników tego gatunku.

Czy w Tuamotu można zobaczyć rekiny młoty i manty?

Tak. W przełomie Tiputa na Rangiroa rekiny młoty pojawiają się od grudnia do marca, polując na orlenie. Na Fakarawie manty regularnie odwiedzają stacje czyszczące w północnym przełomie Garuae, najczęściej po południu, niezależnie od pory roku.