Ośmiornice

Wszystkie trzy gatunki żyją na piaszczystych i mulistych dnach Indo-Pacyfiku, tam gdzie prowadzi się muck diving. Ośmiornicę naśladowczą najczęściej widuje się w cieśninie Lembeh w Indonezji i w Anilao na Filipinach, obie dostępne przez cały rok. Ośmiornica niebieskopierścienna pojawia się przy Mabul w Malezji oraz na stanowisku Wainilu w Komodo, gdzie na tym samym piasku spotyka się też ośmiornicę naśladowczą. Ośmiornicę kokosową najłatwiej znaleźć w rejonie Lembeh i północnego Sulawesi, skąd pochodzą pierwsze udokumentowane obserwacje jej zachowań.

Potrafi zmieniać nie tylko kolor, ale kształt ciała i sposób poruszania się, żeby upodobnić się do innych zwierząt: rozkłada ramiona promieniście, naśladując kolczaste ciało skrzydlicy, chowa sześć ramion i wyciąga dwa równolegle jak węża morskiego, albo nadyma płaszcz i ciągnie za sobą ramiona, udając meduzę. Najczęściej wybiera formę płastugi, spłaszczając ciało i płynąc nisko nad piaskiem: pięciodniowa obserwacja jednego osobnika z 2008 roku zarejestrowała blisko 500 takich przypadków. Naukowcy udokumentowali też mimikrę dostosowaną do sytuacji, na przykład udawanie jadowitego węża morskiego akurat wtedy, gdy osobnika niepokoiły ryby zasadzkowate, dla których wąż jest naturalnym drapieżnikiem.

Tak, to jedno z najbardziej jadowitych zwierząt morskich na świecie, mimo że mierzy zaledwie 12-20 centymetrów. Jad zawiera tetrodotoksynę, tę samą neurotoksynę co u ryb rozdymkowatych, i blokuje kanały sodowe w nerwach, prowadząc do porażenia mięśni oddechowych w ciągu kilku minut od ukąszenia; na jad nie istnieje żadna antytoksyna. Ukąszenie bywa niemal bezbolesne, więc ofiara czasem nie wie, że doszło do zatrucia, dopóki nie zaczyna się porażenie. Zwierzę jest jednak z natury płochliwe: pierwszym instynktem jest ucieczka, a niebieskie pierścienie rozbłyskują dopiero jako ostrzeżenie, gdy czuje się osaczone. Do ukąszenia dochodzi niemal wyłącznie przy bezpośrednim kontakcie, na przykład przy próbie złapania jej ręką.

W 2009 roku badacze z Melbourne Museum udokumentowali u wybrzeży Bali i północnego Sulawesi, jak ośmiornica kokosowa zbiera z dna wyrzucone przez ludzi połówki skorup kokosa, układa je wklęsłą stroną do góry, obejmuje ramionami z zewnątrz i przenosi w ten sposób nawet 20 metrów, żeby złożyć je z powrotem w kulistą kryjówkę, gdy poczuje zagrożenie. To pierwszy udokumentowany przypadek, w którym bezkręgowiec zbiera i przechowuje przedmiot do późniejszego użytku zamiast korzystać z niego od razu, co badacze uznali za prawdziwe użycie narzędzia. Podczas przenoszenia skorup zwierzę chodzi na dwóch ramionach niczym na szczudłach, zwijając pozostałe sześć wokół siebie.

Tak, należą do najbardziej inteligentnych bezkręgowców. Mózg ośmiornicy ma około 300 milionów neuronów, a kolejne około 50 milionów rozłożonych jest w ramionach, po jednej sieci nerwowej na każde z ośmiu ramion, dzięki czemu każde z nich działa niemal niezależnie. Zachowania takie jak mimikra ośmiornicy naśladowczej czy zbieranie narzędzi przez ośmiornicę kokosową nie są czystym instynktem: ośmiornice uczą się z doświadczenia, zapamiętują i dostosowują reakcję do konkretnej sytuacji, na przykład wybierając inną formę kamuflażu zależnie od tego, jaki drapieżnik akurat zagraża.