Wielki błękit (pelagiczne)

Najgęstsze skupiska rekinów młotów w wodzie otwartej spotkasz przy Darwin i Wolf na Galapagos (czerwiec-październik) oraz na Wyspie Kokosowej w Kostaryce (czerwiec-grudzień), kiedy chłodniejsza woda ściąga stada liczące nawet kilkaset osobników. Przy Elphinstone i w Deep South w Egipcie żarłacze białopłetwe pojawiają się na głębokiej wodzie między październikiem a grudniem, a przy Poor Knights w Nowej Zelandii orki polują na płaszczki od listopada do kwietnia.

Ławica karanksów w błękitnej wodzie widziana od dołu, wybrzeże Panamy - zdjęcie poglądowe
Fot. Laszlo Ilyes, CC BY 2.0 · źródło

Gdzie i kiedy

MiejsceKiedyUwagi
Ekwador: Galapagos, Darwin i Wolfczerwiec-październikSilne prądy przy tych dwóch najbardziej wysuniętych na północ wyspach ściągają stada rekinów młotów i, w szczycie sezonu, rekiny wielorybie.
Kostaryka: Wyspa Kokosowaczerwiec-grudzieńRekiny młoty, manty i wielkie ławice ostroboków pojawiają się tu w szczycie sezonu, widoczność sięga 15-30 m.
Malezja: Sipadan, Barracuda Pointkwiecień-grudzieńW porze suchej warunki sprzyjają spotkaniu ściany barrakud liczącej ponad 10 m wysokości oraz dużej fauny pelagicznej przy urwisku.
Nowa Zelandia: Poor Knights Islandslistopad-kwiecieńW tym sezonie szansa na orki polujące na płaszczki jest największa, choć widoczność bywa niższa. Zimą (maj-październik) widoczność przekracza 30 m, ale dużej fauny jest mniej.
Egipt: Deep South, Elphinstonepaździernik-grudzieńŻarłacze białopłetwe pojawiają się na głębokiej wodzie przy ścianach rafy, ze szczytem w listopadzie; rekiny wielorybie w tym samym regionie spotkamy najczęściej maj-sierpień.
Australia: Coral Sea, Osprey Reefczerwiec-listopadTo sezon obserwacji karłowatych płetwali minke i wzmożonej aktywności rekinów rafowych, widoczność wynosi średnio 15-21 m.

Wielki błękit oznacza pelagial: otwartą wodę oddzieloną od rafy i dna, sięgającą w naświetlonej warstwie do około 200 metrów głębokości. Tam, z dala od koralowego urwiska, pojawiają się zwierzęta, których nie spotkasz przy dnie: stada rekinów młotów, pojedyncze żarłacze białopłetwe patrolujące otwartą toń, orki polujące na płaszczki czy przepływające tuńczyki i ławice barrakud zwarte w ścianę. Nurkowanie w błękicie różni się od nurkowania przy rafie: zamiast zaglądać w szczeliny rafy, obserwujesz toń wokół siebie, zwykle nurkując w dryfie, bo to prąd ściąga duże drapieżniki w konkretne miejsce o konkretnej porze roku.

Rekiny młoty najliczniej gromadzą się przy Darwin i Wolf na Galapagos w sezonie czerwiec-październik oraz przy Wyspie Kokosowej w Kostaryce czerwiec-grudzień, kiedy chłodniejsza, bogata w plankton woda przyciąga stada liczące nawet kilkaset osobników. Młode osobniki poniżej 1,5 metra długości trzymają się blisko siebie w dużych, ochronnych grupach, dorosłe zwykle pływają bliżej powierzchni, do około 20 metrów głębokości, choć bywają widziane i poniżej 200 metrów. Podobny mechanizm, silny prąd spotykający się z urwiskiem rafy, działa przy Barracuda Point na Sipadan w Malezji, gdzie w porze suchej (kwiecień-grudzień) ściana barrakud potrafi mieć ponad 10 metrów wysokości.

Żarłacz białopłetwy, gatunek osiągający średnio 270 centymetrów długości i rozpoznawalny po białych zakończeniach płetw, patroluje otwartą toń przy Elphinstone i w Deep South w Egipcie najczęściej między październikiem a grudniem, ze szczytem w listopadzie. Pływa wolno, z szeroko rozłożonymi płetwami piersiowymi, na głębokościach sięgających około 150 metrów, i w odróżnieniu od rekinów rafowych rzadko trzyma się jednego miejsca dłużej niż kilka minut. W tym samym regionie, ale w sezonie maj-sierpień, do rafy podpływają też rekiny wielorybie.

Przy Poor Knights Islands w Nowej Zelandii rolę szczytowego drapieżnika w błękicie przejmują orki, największe z delfinowatych, dorastające do niemal 10 metrów długości. Szansa na ich spotkanie rośnie w sezonie listopad-kwiecień, kiedy polują na płaszczki w okolicznych kanałach. Widoczność bywa wtedy niższa niż zimą (maj-październik), gdy przekracza 30 metrów, ale to zimą duża fauna pojawia się rzadziej. W Coral Sea przy Osprey Reef w Australii błękit przynosi z kolei karłowate płetwale minke, obserwowane głównie czerwiec-listopad, obok wzmożonej aktywności rekinów rafowych krążących wokół urwiska.

Na tych wyprawach przeżyjesz Wielki błękit (pelagiczne) (9)

Powiązane artykuły

Najczęstsze pytania

Czym jest strefa pelagiczna i dlaczego nurkowie o nią pytają?

Pelagial to otwarte wody oceanów, mórz i wielkich jezior: strefa oddzielona od brzegu litoralem i sublitoralem, której naświetlona warstwa sięga do około 200 m głębokości. To właśnie tam, z dala od rafy, pojawiają się duże drapieżniki i stada ryb wędrownych: rekiny młoty, żarłacze białopłetwe, tuńczyki i orki, których nie spotka się przy dnie.

Gdzie jest największa szansa na rekiny młoty?

Darwin i Wolf na Galapagos (czerwiec-październik) oraz Wyspa Kokosowa w Kostaryce (czerwiec-grudzień), kiedy chłodniejsza woda ściąga stada liczące nawet kilkaset osobników. Podobne warunki daje Barracuda Point przy Sipadan w Malezji w porze suchej (kwiecień-grudzień), choć tam młoty pojawiają się rzadziej niż przy Galapagos.

Kiedy najlepiej jechać na żarłacze białopłetwe do Egiptu?

Elphinstone i Deep South w sezonie październik-grudzień, ze szczytem w listopadzie, kiedy żarłacze białopłetwe pojawiają się na głębokiej wodzie przy ścianach rafy. Rekiny wielorybie w tym samym regionie widuje się najczęściej maj-sierpień.

Czy orki przy Poor Knights są gwarantowane?

Nie, ale szansa jest największa listopad-kwiecień, kiedy orki polują tam na płaszczki. Zimą (maj-październik) widoczność przekracza 30 m, lecz duża fauna pelagiczna pojawia się rzadziej niż w cieplejszej połowie roku.

Jaki poziom nurkowy jest potrzebny na spotkania z fauną pelagiczną?

Zależy od miejsca: Darwin i Wolf na Galapagos mają silne prądy i wymagają doświadczenia oraz pewności w wodzie, podobnie jak kanały przy Sipadan. Osprey Reef w Coral Sea i Elphinstone w Egipcie wymagają pewności w otwartej wodzie, bo duża fauna najczęściej pojawia się z dala od ściany rafy, nie przy dnie.

Czym różni się żarłacz białopłetwy od rekina młota?

Żarłacz białopłetwy (Carcharhinus longimanus) osiąga średnio 270 cm długości, ma charakterystyczne białe zakończenia płetw i pływa wolno, z szeroko rozłożonymi płetwami piersiowymi, po otwartej toni na głębokości do około 150 m. Rekin młot ma spłaszczoną, młotowatą głowę, młodsze osobniki poniżej 1,5 m tworzą ochronne stada liczące setki lub tysiące sztuk, a dorosłe zwykle trzymają się bliżej powierzchni, do około 20 m głębokości.

Źródła