Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki leży w miejscu, gdzie stykają się dwa oceany: ciepły Ocean Indyjski płynie wzdłuż wschodniego wybrzeża prądem Agulhas, a zimny Ocean Atlantycki chłodzi zachodnie prądem Benguela znad Antarktydy. Geograficzny punkt ich spotkania wyznacza Przylądek Igielny, a nie, jak się powszechnie sądzi, Przylądek Dobrej Nadziei. Przy Aliwal Shoal i Sodwana Bay w prowincji KwaZulu-Natal nurkuje się w wodzie 20-28°C wśród rekinów i płaszczek, a przy Kapsztadzie, w chłodnym Atlantyku i lasach kelpowych, temperatura spada do 14-20°C i wymaga grubszej pianki. Od czerwca do lipca wzdłuż Wild Coast przechodzi sardine run: migracja miliardów sardynek, za którą podążają delfiny, rekiny i wieloryby.

Regiony nurkowe w Republice Południowej Afryki (1)
Kiedy nurkować
| Miesiąc | Temperatura wody | Widoczność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Cały rok (KwaZulu-Natal) | 20-28°C | 10-30 m | Wschodnie wybrzeże ogrzewa ciepły prąd Agulhas: nurkuje się tu przez cały rok, najcieplej od listopada do kwietnia. |
| Czerwiec-Lipiec (Wild Coast, sardine run) | ok. 15-22°C | 3-15 m, przy dobrej pogodzie więcej | Spadek temperatury wody poniżej około 20°C wyzwala coroczną migrację miliardów sardynek wzdłuż Wild Coast; morze bywa wzburzone, a warunki zmieniają się z dnia na dzień. |
| Lipiec-Listopad (Aliwal Shoal, Protea Banks) | 20-23°C | 10-30 m | Chłodniejsza, zimowa woda przy południowym wybrzeżu KwaZulu-Natal to sezon na tawrosze piaskowe (raggies) i inne gatunki rekinów. |
| Grudzień-Luty (Kapsztad, Ocean Atlantycki) | 14-20°C | często ograniczona do kilku, kilkunastu metrów | Zimny Atlantyk przy Kapsztadzie ma najlepsze warunki od grudnia do lutego, czyli latem na półkuli południowej; w lasach kelpowych nurkuje się w grubszej piance lub suchym skafandrze. |
Co zobaczysz pod wodą w Republice Południowej Afryki
Dostępne oferty (0)
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej nurkować w RPA?
Zależy od wybrzeża, bo RPA nie ma jednego sezonu. Wschodnie wybrzeże, od Sodwana Bay po Aliwal Shoal w KwaZulu-Natal, nurkuje się przez cały rok w wodzie 20-28°C, najcieplej od listopada do kwietnia. Zachodnie wybrzeże przy Kapsztadzie ma najlepsze warunki od grudnia do lutego, czyli latem na półkuli południowej, choć temperatura wody i tak rzadko przekracza tam 20°C. Od czerwca do lipca dochodzi do tego osobne wydarzenie: sardine run wzdłuż Wild Coast, z własnym, wąskim oknem czasowym niezależnym od reszty sezonu nurkowego.
Czym jest sardine run i kiedy go zobaczyć?
Sardine run to coroczna wędrówka miliardów sardynek południowoafrykańskich wzdłuż wschodniego wybrzeża RPA, opisywana jako jedna z największych migracji biomasy na Ziemi. Ławice ruszają w maju znad Agulhas Bank, w czerwcu docierają do Wild Coast w Prowincji Przylądkowej Wschodniej, a pod koniec czerwca lub w lipcu do południowego wybrzeża KwaZulu-Natal. Pojedyncza ławica bywa dłuższa niż 7 km, a za sardynkami podążają delfiny pospolite w stadach liczących nawet 18 tysięcy sztuk, żarłacze miedziane, wieloryby Bryde'a i głuptaki przylądkowe polujące z powietrza. Zjawisko zależy od układu prądów i pogody: żaden wyjazd go nie gwarantuje, nawet w typowym oknie czerwiec-lipiec.
Czy Przylądek Dobrej Nadziei to miejsce, gdzie spotykają się oceany?
Nie, to popularny mit. Umowną granicę Oceanu Atlantyckiego i Indyjskiego wyznacza leżący dalej na wschód Przylądek Igielny (Cape Agulhas), najbardziej na południe wysunięty punkt Afryki. Przylądek Dobrej Nadziei bywa z nim mylony, bo jest bardziej znany turystycznie, ale realny punkt styku prądów, ciepłego Agulhas i zimnego Benguela, leży właśnie przy Przylądku Igielnym.
Czy w RPA można zobaczyć rekiny białe?
Coraz trudniej i coraz mniej pewnie. W False Bay przy Kapsztadzie i pod Gansbaai obecność żarłaczy białych wyraźnie się załamała: w 2018 roku odnotowano tam 50 obserwacji, a w całym 2019 roku ani jednej. Naukowcy wiążą to z dwiema orkami, znanymi jako Port i Starboard, które od około 2015 roku polują na żarłacze białe dla ich wątroby. Dziś operatorzy nurkowań klatkowych częściej pokazują żarłacze miedziane niż białe, więc spotkanie z żarłaczem białym w RPA nie jest już żadną gwarancją.
Czym różnią się wschodnie i zachodnie wybrzeże RPA pod względem nurkowania?
Wschodnie wybrzeże, od Sodwana Bay po Aliwal Shoal i Protea Banks w KwaZulu-Natal, leży nad ciepłym Oceanem Indyjskim: woda ma tam 20-28°C, widoczność bywa wysoka, a nurkowania kręcą się wokół raf koralowych i większych rekinów, w tym tawroszy piaskowych i żarłaczy tygrysich. Zachodnie wybrzeże przy Kapsztadzie chłodzi Ocean Atlantycki i prąd Benguela: temperatura wody spada do 14-20°C, widoczność bywa ograniczona, a pod wodą czekają lasy kelpowe z fokami i lokalnymi gatunkami rekinów przystosowanymi do zimnej wody, zamiast tropikalnej rafy.
Jak dojechać na nurkowanie w RPA?
Główne porty lotnicze to Kapsztad (CPT) dla zachodniego wybrzeża, Johannesburg (JNB) jako węzeł przesiadkowy w głębi lądu oraz Durban King Shaka International Airport (DUR) dla KwaZulu-Natal. Z Durbanu do Aliwal Shoal w Umkomaas jedzie się autem około godziny, a do Sodwana Bay dalej na północ nawet 6-7 godzin drogą krajową N2 (krócej z lotniska w Richards Bay). Na sardine run wyjeżdża się zwykle z nadmorskich miejscowości Prowincji Przylądkowej Wschodniej, takich jak Port St Johns czy Coffee Bay, gdzie ławice pojawiają się najpierw.
Jaki poziom nurkowy jest potrzebny do nurkowania w RPA?
Zależy od miejsca. Rekreacyjne rafy Sodwana Bay przyjmują nurków od poziomu Open Water Diver, ale przy Aliwal Shoal i Protea Banks zalecany jest Advanced Open Water Diver: prądy bywają umiarkowane do silnych, a część nurkowań przy wrakach i rekinach schodzi do 30 metrów, przy Protea Banks nawet do 40 metrów. Kapsztad i zimny Atlantyk wymagają dodatkowo doświadczenia w grubszej piance lub suchym skafandrze, a sardine run, ze snorkelingiem w otwartym oceanie i nieprzewidywalnymi warunkami, to raczej wyjazd dla osób z doświadczeniem niż na pierwsze zanurzenia w życiu.
Źródła
- PADI: Diving in South Africa, regiony (Aliwal Shoal, Protea Banks, Western Cape, KwaZulu-Natal, Cape Town), sezon kwiecień-listopad na rekiny i faunę pelagiczną, dojazd przez lotniska Kapsztad (CPT), Johannesburg (JNB), Durban (DUR)
- PADI: Diving Sodwana Bay, sezon październik-maj, temperatura wody 23-28°C, dojazd z Durbanu 6-7 godzin drogą N2 lub przez lotnisko Richards Bay, ochrona iSimangaliso Wetland Park
- PADI: Aliwal Shoal Reef dive site, lokalizacja 5 km od wybrzeża KwaZulu-Natal, sezon na tawrosze piaskowe lipiec-listopad, wraki MV Produce i SS Nebo
- PADI: Protea Banks dive site, żarłacze tygrysie, głowomłoty, żarłacze czarnopłetwe, tawrosze piaskowe, żarłacze tępogłowe
- African Dive Adventures: Protea Banks Shark Diving Map, odległość 7,5 km od Shelly Beach, głębokość 27-38 m (do 50 m), ok. 130 km od Durbanu
- Wikipedia (EN): Sardine run, gatunek Sardinops sagax, migracja maj-lipiec z Agulhas Bank wzdłuż KwaZulu-Natal, Wild Coast i Eastern Cape, próg temperatury wody poniżej 21°C, ławice do 7 km długości, do 18 tys. delfinów pospolitych, drapieżniki (żarłacze miedziane, wieloryby Bryde'a, humbaki, głuptaki przylądkowe)
- Ocean Africa: All your sardine run questions answered, harmonogram miesiąc po miesiącu (maj Port Elizabeth/East London, czerwiec Wild Coast, koniec czerwca-lipiec KwaZulu-Natal South Coast), nieprzewidywalność zjawiska
- Scuba Diving Magazine: Sardine Run Fever on South Africa's Wild Coast, temperatura wody 59-71°F (ok. 15-22°C), widoczność 10-50 stóp (ok. 3-15 m), wzburzone morze i silny wiatr
- Wikipedia (EN): Aliwal Shoal, geologia (zatopiona wydma), lokalizacja 5 km od KwaZulu-Natal, sezon tawroszy piaskowych lipiec-listopad, rezerwat morski od 1991 roku
- Wikivoyage: Diving Aliwal Shoal, odległość 60 km na południe od Durbanu, temperatura wody 21-26°C cały rok, wymóg zezwolenia na nurkowanie w rezerwacie, najmniej wiatru maj-lipiec
- Science.org: Great white sharks have suddenly disappeared from one of their favorite hangouts, spadek liczby żarłaczy białych w False Bay od 2015 roku, orki Port i Starboard
- Mongabay: Where are South Africa's great white sharks?, 50 obserwacji w 2018 roku, zero obserwacji w 2019 roku, pierwszy żarłacz biały po 20 miesiącach w styczniu 2020
- Balazs Fodor Ocean Blog: The Ultimate Guide To Diving around Cape Town, temperatura wody 14-20°C, piana 7 mm z kapturem, sezon grudzień-luty, fauna lasów kelpowych
- Wikipedia PL: Południowa Afryka, oficjalna nazwa Republika Południowej Afryki, stolice (Pretoria, Kapsztad, Bloemfontein), powierzchnia 1 219 912 km², współrzędne 29°S 24°E, prądy Benguela i Mozambicki
- Wikidata: South Africa (Q258), współrzędne 29°S 24°E
- Wikipedia PL: Przylądek Igielny, umowna granica Oceanu Atlantyckiego i Indyjskiego, współrzędne 34°50'00"S 20°00'09"E, najdalej na południe wysunięty punkt Afryki, pochodzenie nazwy





