Aliwal Shoal
Aliwal Shoal to skalna rafa, pozostałość dawnej wydmy piaszczystej, leżąca około 5 km od wybrzeża KwaZulu-Natal, przy miasteczku Umkomaas, 60 km na południe od Durbanu. Nazwę zawdzięcza żaglowcowi Aliwal, który o mało nie rozbił się o nieoznaczoną wówczas rafę w 1849 roku. Rafa jest chronioną od 1991 roku strefą morską (Aliwal Shoal Marine Protected Area) i miejscem sezonowej agregacji tawroszy piaskowych, lokalnie zwanych „raggies”, które od lipca do listopada zbierają się tu do rozrodu. W wodzie 20-28°C przez cały rok spotyka się też żarłacze czarnopłetwe, a przy dwóch wrakach, MV Produce i SS Nebo, nurkuje się na głębokości do 32 metrów.


Kiedy nurkować
| Miesiąc | Temperatura wody | Widoczność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Listopad-Kwiecień (lato) | 24-27°C | 10-30 m | Cieplejsza pora roku: pianka 5 mm zwykle wystarcza, a w wodzie przez cały rok utrzymują się żarłacze czarnopłetwe. |
| Maj-Październik (zima) | 20-23°C | 10-30 m | Chłodniejsza woda odpowiada sezonowi na tawrosze piaskowe: zalecana pianka 7 mm lub półsuchy skafander. |
| Lipiec-Listopad | 20-23°C | 10-30 m | Szczyt agregacji tawroszy piaskowych do rozrodu w jaskiniach i pod nawisami rafy, w miejscach takich jak Raggies Cave i Cathedral. |
| Luty-Kwiecień | 24-27°C | 10-30 m | Sezon, w którym przy Aliwal Shoal częściej niż w pozostałej części roku obserwuje się żarłacze tygrysie. |
Poza nurkowaniem
Rafa leży u wybrzeża KwaZulu-Natal, prowincji gęsto usianej rezerwatami przyrody: z bazy w Umkomaas do plaż i miasteczek South Coast dojeżdża się w kilkanaście minut.
Durban, największe miasto regionu, około godziny drogi na północ, ma nadmorską promenadę Golden Mile, oceanarium uShaka Marine World i dzielnicę z silnym wpływem kultury indyjskiej oraz jednym z największych meczetów na półkuli południowej.
Dla chcących przedłużyć pobyt o safari nurkowym, rezerwat Hluhluwe-iMfolozi, najstarszy oficjalnie ustanowiony park narodowy w Afryce i miejsce, gdzie uratowano nosorożca białego przed wyginięciem, leży kilka godzin drogi na północ od Durbanu. Dalej w głąb lądu wznosi się pasmo Drakensbergu, z najwyższymi szczytami Republiki Południowej Afryki.
Co zobaczysz pod wodą
Wyprawy do tego regionu (0)
Najczęstsze pytania
Jak głęboka jest Aliwal Shoal i jak duża jest rafa?
Rafa ciągnie się na około 5 km długości i 1 km szerokości, z głębokościami nurkowymi od 5 do 30 metrów: najpłytszy punkt na północnym krańcu, zwany Crown, leży zaledwie około 6 metrów pod powierzchnią, a Ridge schodzi średnio do 19,5 metra. Przy dwóch wrakach, norweskim masowcu MV Produce (zatopionym w 1974 roku) i parowcu SS Nebo (zatopionym w 1884 roku), nurkuje się na 27-32 metrach, a technicznie certyfikowani nurkowie schodzą przy Aliwal Shoal nawet do 60 metrów.
Kiedy przy Aliwal Shoal można zobaczyć tawrosze piaskowe (raggies)?
Najwięcej tawroszy piaskowych spotyka się od lipca do listopada, kiedy gromadzą się w jaskiniach i pod nawisami rafy, między innymi w miejscu zwanym Raggies Cave, żeby się rozmnażać. Agregacje bywają liczne, nawet do około 30 osobników naraz, głównie młodych dorosłych. To zjawisko sezonowe, powiązane z chłodniejszą, zimową wodą wzdłuż tego odcinka wybrzeża.
Jakie inne rekiny żyją przy Aliwal Shoal?
Przez cały rok w wodzie utrzymują się żarłacze czarnopłetwe. Od lutego do kwietnia częściej pojawiają się żarłacze tygrysie, a żarłacze tępogłowe (bull sharki) widuje się głównie od listopada do maja. W zimie, wraz z chłodniejszą wodą, w okolicy przepływają też wieloryby migrujące wzdłuż wybrzeża, w tym humbaki.
Jak dojechać do Aliwal Shoal?
Najbliższe lotnisko to King Shaka International Airport w Durbanie, skąd do Umkomaas, bazy wypadowej na Aliwal Shoal, jedzie się autem około godziny na południe wybrzeżem. Łodzie wypływają z ujścia lokalnej rzeki lub bezpośrednio z plaży przy dobrej pogodzie, dużymi pontonami (RIB) na 10-16 nurków. Na nurkowanie w rezerwacie Aliwal Shoal Marine Protected Area potrzebne jest zezwolenie, zwykle załatwiane przez centrum nurkowe lub operatora łodzi.
Jaki poziom nurkowy jest potrzebny na Aliwal Shoal?
Advanced Open Water Diver to zalecany minimalny poziom, bo przy Aliwal Shoal bywają umiarkowane do silnych prądy, część nurkowań schodzi blisko 30 metrów, a przy wrakach trzeba liczyć się ze zmiennymi warunkami. Nurkowanie techniczne przy głębszych partiach rafy i wrakach, takich jak MS Griqualand czy Mary Kate na 60 metrach, wymaga osobnych certyfikatów technicznych.
Skąd wzięła się nazwa Aliwal Shoal?
Nazwa pochodzi od żaglowca Aliwal, którym w 1849 roku dowodził kapitan James Anderson: statek omal nie rozbił się o nieoznaczoną na mapach rafę, a jej istnienie odnotowano dzięki temu zdarzeniu. Sama rafa to zatopiona, skamieniała linia brzegowa sprzed epoki lodowcowej, zbudowana z eolianitu, czyli spojonego przez wiatr piaskowca wydmowego.
Czym różni się Aliwal Shoal od Protea Banks?
Protea Banks leży dalej na południe, około 130 km od Durbanu i 7,5 km od Shelly Beach, i schodzi głębiej, od 27 do 40 metrów, a bywa też miejscem spotkań z głowomłotami, które przy Aliwal Shoal widuje się rzadziej. Aliwal Shoal jest bliżej Durbanu, płytsza, i to tutaj najliczniej gromadzą się tawrosze piaskowe w sezonie zimowym. Oba miejsca dzieli więc przede wszystkim odległość i skala nurkowań, nie sam zestaw gatunków, bo duża część rekinów występuje w obu lokalizacjach.
Źródła
- PADI: Aliwal Shoal Reef dive site, lokalizacja 5 km od wybrzeża KwaZulu-Natal, głębokości 12-27 m na nurkowaniach, do 32 m przy wrakach, sezon tawroszy piaskowych lipiec-listopad, wraki MV Produce i SS Nebo, miejsca Cathedral, Raggies Cave, Chunnel Cave
- PADI: Protea Banks dive site, żarłacze tygrysie, głowomłoty, żarłacze czarnopłetwe, tawrosze piaskowe, żarłacze tępogłowe, żarłacze olbrzymie (guitar sharks)
- African Dive Adventures: Protea Banks Shark Diving Map, odległość 7,5 km od Shelly Beach, głębokość 27-38 m (miejscami ponad 50 m)
- Wikipedia (EN): Aliwal Shoal, geologia (zatopiona pleistoceńska linia brzegowa, eolianit), współrzędne 30°16'01"S 30°53'14"E, głębokości Crown (śr. 12,5 m) i Ridge (śr. 19,5 m), sezon tawroszy piaskowych lipiec-listopad, rezerwat morski od 1991 roku (126 km², rozszerzony do 670 km² w 2018/2019), historia nazwy (statek Aliwal, kapitan James Anderson, 1849)
- Wikipedia (EN): Aliwal Shoal Marine Protected Area, proklamacja w Government Gazette nr 26431 z 4 czerwca 2004, powierzchnia 126 km² do 2018, 670 km² po rozszerzeniu, 18,30 km chronionej linii brzegowej, współrzędne 30°15'S 31°00'E
- Wikidata: Aliwal Shoal (Q619526), współrzędne -30.267, 30.8873, kraj Republika Południowej Afryki
- Wikivoyage: Diving Aliwal Shoal, odległość 60 km na południe od Durbanu, najbliższe miejscowości Umkomaas i Scottburgh, temperatura wody 21-26°C cały rok, wymóg zezwolenia MPA, łodzie z ujścia rzeki lub plaży, pontony RIB na 10-16 nurków, najmniej wiatru maj-lipiec
- EWDR: Diving with sharks in Aliwal Shoal, temperatura wody w lecie (listopad-kwiecień) 24-27°C, w zimie (maj-październik) 20-23°C, widoczność 10-30 m, harmonogram gatunków (tawrosz piaskowy maj-październik, żarłacz czarnopłetwy cały rok, żarłacz tygrysi luty-kwiecień, żarłacz tępogłowy listopad-maj, głowomłot październik-marzec przy Protea Banks), zalecany poziom Advanced Open Water, głębokość 5-30 m, dojazd z Durbanu ok. godziny
- African Watersports: Part 4, Ragged-Tooth Sharks at Aliwal Shoal, The Winter Aggregation, agregacje do 30 osobników, głównie subdorosłych, wykorzystanie jaskiń i nawisów rafy do odpoczynku, sezonowe skupienia w chłodniejszych miesiącach
- Balazs Fodor Ocean Blog: A full guide to diving Aliwal Shoal in South Africa, dojazd z King Shaka International Airport w Durbanie (ok. godziny drogi do Umkomaas), miejsca Cathedral i Raggie Cave (18 m), gatunki rekinów obecne sezonowo (żarłacz czarnopłetwy, tawrosz piaskowy, żarłacz tygrysi, żarłacz tępogłowy)




