Rekiny rafowe

Najpewniejsze miejsce na rekiny rafowe to Wyspa Kokosowa w Kostaryce, gdzie żarłacze rafowe białopłetwe (Triaenodon obesus) odpoczywają dziesiątkami w rejonie Manuelita przez cały rok, a nocą polują w grupach liczących nawet kilkaset osobników. Na Barracuda Point przy Sipadanie w Malezji (kwiecień-grudzień) i przy Castle Rock w Komodo (kwiecień-listopad) białopłetwe i szare żarłacze rafowe pojawiają się niemal na każdym nurkowaniu, a w płytkich lagunach Malediwów i Raja Ampat dominują mniejsze żarłacze czarnopłetwe (Carcharhinus melanopterus).

Rekin rafowy białopłetwy spoczywający pod skalnym nawisem rafy - zdjęcie poglądowe
Domena publiczna · źródło

Gdzie i kiedy

MiejsceKiedyUwagi
Kostaryka: Wyspa Kokosowa, Manuelitacały rokŻarłacze rafowe białopłetwe odpoczywają tu dziesiątkami w dzień, a po zmroku polują wspólnie w grupach liczących nawet kilkaset osobników.
Malezja: Sipadan, Barracuda Pointkwiecień-grudzieńŻarłacze rafowe białopłetwe i szare widuje się tu na niemal każdym nurkowaniu, a w porze suchej widoczność jest najlepsza.
Indonezja: Komodo, Castle Rockkwiecień-listopadŻarłacz rafowy białopłetwy jest niemal pewny na każdym nurkowaniu, szary pojawia się częściej przy chłodniejszych, silniejszych prądach na głębokości 10-30 m.
Indonezja: Raja Ampatpaździernik-kwiecieńŻarłacze rafowe czarnopłetwe, białopłetwe i szare są spotykane razem na wielu rafach regionu.
Malediwy: Ari Atoll, Fish Head (Atole Centralne)maj-listopadŻarłacze rafowe szare regularnie krążą przy tej chronionej rafie, czarnopłetwe są widoczne w płytkich lagunach atolu przez cały rok.
Australia: Coral Sea, Osprey Reef (North Horn)wrzesień-listopadŻarłacze białopłetwe i szare gromadzą się przy kontrolowanym karmieniu na 12 m, w tym okresie widoczność sięga 60 m.
Palau: Wyspy Skaliste, Blue Cornerlistopad-kwiecieńNa haku reefowym w prądzie obserwuje się zwykle od 20 do 50 rekinów rafowych, głównie szarych i białopłetwych.
Seszele: Mahé, Shark Bankkwiecień-maj i październik-listopadNa Shark Bank między Mahé a Silhouette rekiny rafowe pływają wśród ławic snapperów i orleni na głębokości 20-33 m.
Sudan: Sanganebpaździernik-lipiecRekiny szare rafowe patrolują ściany atolu, które opadają aż do 800 metrów głębokości.
Mikronezja: Yap, Valley of the Rayscały rokGrupy 10-20 białopłetwych rekinów rafowych trzymają się wejścia do Valley of the Rays, a ścianę Vertigo patrolują szare rekiny rafowe.

Żarłacz rafowy białopłetwy (Triaenodon obesus) i żarłacz rafowy czarnopłetwy (Carcharhinus melanopterus) to dwa najczęściej spotykane rekiny na rafach Indo-Pacyfiku, oba rzadko przekraczające 1,6 metra długości. Białopłetwego rozpoznasz po jasnych końcówkach pierwszej płetwy grzbietowej i górnego płata ogona oraz smukłym, wydłużonym pysku; trzyma się głębszych partii rafy, najczęściej 8-40 m, w pobliżu koralowych głowic i półek skalnych o wyraźnej rzeźbie. Czarnopłetwy ma czarne, wyraźnie obrysowane końcówki płetw i wybiera zupełnie inne siedlisko: piaszczyste, płytkie laguny i przybrzeżne mielizny, gdzie bywa widoczny już przy powierzchni wody.

Żarłacz rafowy białopłetwy jest jednym z nielicznych rekinów zdolnych do aktywnego pompowania wody przez skrzela, dzięki czemu może godzinami leżeć nieruchomo na dnie, zamiast nieprzerwanie pływać, by oddychać. W ciągu dnia śpi w grupach po kilka do kilkunastu osobników w jaskiniach i pod półkami skalnymi, o zmierzchu budzi się i poluje nocą, wciskając się w szczeliny rafy w poszukiwaniu ryb, ośmiornic i langust. Czarnopłetwy poluje raczej w dzień, żywiąc się drobnymi rybami, kalmarami i krabami, i wykazuje silne przywiązanie do jednego, niewielkiego terytorium o powierzchni średnio 0,55 km², które potrafi zajmować przez wiele lat.

Najbardziej przewidywalne spotkania dają miejsca ze skalnym reliefem i prądem: Barracuda Point na Sipadanie w Malezji, Castle Rock w Komodo czy Osprey Reef w australijskim Coral Sea, gdzie przy North Horn żarłacze białopłetwe i szare krążą razem z żarłaczami srebrnopłetwymi podczas kontrolowanego karmienia na 12 metrach. Przy Wyspie Kokosowej w Kostaryce żarłacze rafowe białopłetwe zbierają się w wyjątkowych liczbach: setki osobników polują wspólnie po zmroku przy Manuelita, korzystając ze światła latarek nurków, by wypłoszyć zdobycz ze szczelin.

Żarłacz rafowy białopłetwy rodzi 1-6 młodych po ciąży trwającej 10-13 miesięcy i dojrzewa płciowo dopiero około 8-9 roku życia; żarłacz czarnopłetwy ma krótszą ciążę (7-11 miesięcy) i rodzi 2-5 młodych o długości 40-50 cm. Wolne tempo rozmnażania i przywiązanie do wąskiego pasa przybrzeżnych raf sprawiają, że obie odmiany mają status gatunku narażonego według IUCN, mimo że wciąż należą do najczęściej widywanych rekinów podczas rekreacyjnego nurkowania.

Na tych wyprawach możesz spotkać Rekiny rafowe (9)

Powiązane artykuły

Najczęstsze pytania

Gdzie najłatwiej spotkać rekina rafowego?

Wyspa Kokosowa w Kostaryce, gdzie żarłacze rafowe białopłetwe odpoczywają dziesiątkami w rejonie Manuelita przez cały rok i polują nocą w dużych grupach. Podobnie pewne są Barracuda Point na Sipadanie w Malezji i Castle Rock w Komodo w Indonezji, gdzie białopłetwe i szare żarłacze rafowe pojawiają się niemal na każdym nurkowaniu.

Czym różni się żarłacz rafowy białopłetwy od czarnopłetwego?

Żarłacz rafowy białopłetwy (Triaenodon obesus) ma białe końcówki na pierwszej płetwie grzbietowej i górnym płacie ogonowym, osiąga do 1,6 m długości i trzyma się głębszych partii rafy, 8-40 m. Żarłacz rafowy czarnopłetwy (Carcharhinus melanopterus) ma czarne końcówki płetw, jest podobnej wielkości, ale żyje w bardzo płytkich lagunach i na piaszczystych mieliznach, często na głębokości zaledwie kilku metrów.

Kiedy najlepiej jechać nurkować z rekinami rafowymi?

Zależy od kierunku: Sipadan w Malezji ma najlepsze warunki kwiecień-grudzień, Komodo w Indonezji kwiecień-listopad, a Malediwy szczyt aktywności rekinów na kanałach notują maj-listopad. Przy Osprey Reef w australijskim Coral Sea najlepszą widoczność, 10-60 m, daje okres wrzesień-listopad.

Czy żarłacze rafowe są niebezpieczne dla nurków?

Nie, obie odmiany są niewielkie (do 1,6-2 m) i płochliwe wobec ludzi, żywiąc się głównie rybami, kalmarami i skorupiakami chowającymi się w szczelinach rafy. Żarłacz rafowy białopłetwy jako jeden z niewielu rekinów potrafi aktywnie pompować wodę przez skrzela, dzięki czemu może godzinami leżeć nieruchomo na dnie zamiast bez przerwy pływać.

Gdzie rekiny rafowe odpoczywają w ciągu dnia?

Żarłacze rafowe białopłetwe spędzają dzień w jaskiniach, pod półkami skalnymi i w piaszczystych zagłębieniach, często w grupach po kilka do kilkunastu osobników. O zmierzchu budzą się i wyruszają na łowy, przeczesując szczeliny rafy w poszukiwaniu ryb, ośmiornic i langust.

Ile młodych rodzi żarłacz rafowy?

Żarłacz rafowy białopłetwy rodzi zwykle 1-6 młodych (najczęściej 2-3) po ciąży trwającej 10-13 miesięcy, dojrzewając płciowo dopiero około 8-9 roku życia. Żarłacz rafowy czarnopłetwy ma krótszą ciążę, 7-11 miesięcy, i rodzi 2-5 młodych o długości 40-50 cm; jest przy tym silnie przywiązany do jednego, niewielkiego terytorium rafy przez lata.

Czy rekiny rafowe są zagrożone wyginięciem?

Tak, obie odmiany mają status gatunku narażonego (Vulnerable) według IUCN, głównie z powodu nieuregulowanych połowów w ich ograniczonym, przybrzeżnym siedlisku. Mimo to wciąż należą do najczęściej widywanych rekinów podczas rekreacyjnego nurkowania na rafach Indo-Pacyfiku.

Źródła